Elektromobil bozoridagi yangiliklar tez-tez yuqori narxli premium modellarga yoki massaviy yetkazib berish tezligiga e’tibor qaratadi, lekin Lucid Motors ning Oxizona fabriikasidagi o‘zgartirishlar va Cosmos SUV-nin 2027-yilgacha ertaslikka qo‘yilishi yanada chuqur strategik tayyorlanishni ko‘rsatadi.
Bu karor faqat bir modelni ertaslikka qo‘yish emas, balki kompaniya boshqaruvi, ishlab chiquvchi quvvatlari va moliyaviy barqarorlikka yo‘naltirilgan to‘liq «reset» hisoblanadi. Yangi CEO Silvio Napoli ikkinchi chorak moliyaviy hisoboti bilan birga, kompaniyada turli muammolarni aniqlab, ularni tuzatish uchun radikal tadbirlar bajarishga karar qildi.
Cosmos: $50 000 dan past narxga ega bo‘lgan umid nuri
Cosmos, Lucid ning keyingi pokoleni «o‘rta o‘lcham» EV platformasining birinchi modeli deb tan olingan. U Gravity SUV va Air sedanlardan kichikroq, lekin ichki joy va yuk joyi uchun crossover SUV shaklida tasvirlandi. Asl rejaga ko‘ra, uning narxi $50 000 dan boshlanishi rejalashtirilgan edi — bu, Gravity ($80 000+) va Air ($70 000+) bilan solishtirganda, Lucid ning eng arzon taklifi bo‘lardir.
Shunday qilib, Cosmos kompaniyani nichaviy luksus avtomobildoridan tashqari, ortaq darajadagi xaridorlarga ham yomon bo‘lishi kutilardi. Lekin Napoli bu modelni ertaslikka qo‘yib, «mahsulotga tez yetkazib berish» yakuniy maqsadga erishish uchun sifatni etiborga olishni tanladi.
Nega ertaslik? Gravity dan olingan darslar
Napoli, ikkinchi chorak moliyaviy hisoboti bilan birga, kompaniya boshqaruvi, ishlab chiquvchi quvvatlari va moliyaviy barqarorlikka yo‘naltirilgan to‘liq «reset» hisoblanadi. Yangi CEO Silvio Napoli ikkinchi chorak moliyaviy hisoboti bilan birga, kompaniyada turli muammolarni aniqlab, ularni tuzatish uchun radikal tadbirlar bajarishga karar qildi.
U «mahsulotga tez yetkazib berish», xizmat xizmatining yetarli bo‘lmaganligi, sifat muammolariga tez javob berilmaganligi va qarorlar olish jarayonidagi murakkabliklar sababli etik bo‘lmagan bajaruvchilarni, loyihalarni oldindan tayyor bo‘lmasdan chiqarishni va xizmat xizmatining yetarli bo‘lmaganligini aniqladi.
Shu sababli, Cosmosni ertaslikka qo‘yish — faqat vaqtni o‘tkazish emas, balki ishlab chiquvchi jarayonini, tekshirishlarni va xizmat taminotini qayta tiklashga harakatdir. U «mavjud mahsulotlarda ko‘rgan muammolarni takrorlamaslik» deb aytdi, bu jumladan Gravity SUV-da ko‘rgan qurilish sifatida va dasturiy ta’minotda bo‘lgan nosozliklar ham kiradi.
Bir vaqtlar, Gravity uchun xizmat ko‘rsatishda ahamiyatli muammolar yuzasidan, avvalgi boshqaruvchi (interim CEO) Marc Winterhoff egasilarga xarajat qilgan edi. Napoli hozirda shunday takrorlanmaslikni kafolatlamoqchi.
Ishchi sonini kamaytirish va fabrikada o‘zgartirishlar
Napoli ning «tejkor» yo‘li ikkilik bosqichda amalga oshirildi: avval, yilning boshida 12% ishchi sonini kamaytirildi, keyin uni o‘zining boshqaruviga keldiidan so‘ng 18% qo‘shimcha kamaytirildi. Jami, kompaniya ishchi sonining taxminan bir uchini (30%) yubordi.
Shu bilan birga, Oxizona fabriikasidagi ikkinchi smena bekor qilindi. Sabab — Gravity SUV-nin sotuvlari kutilgan darajaga yetmadi. Lekin u, Air sedan bilan solishtirganda, kengroq korsatuvchilikka ega bo‘lgan crossover SUV shaklida, bu sababni tushuntirish qiyin keladi. Shuning uchun, tajriba ko‘rsatadi ki, sotuvlarning pasayishi — faqat modelga emas, kompaniya tavsiyasi, brendi erkagi va sotuv kanalida ham bog‘liq.
Bu o‘zgartirishlar moliyaviy hisobotda ham ko‘rsatildi: «Past ishlab chiquvchi hajmlari yoki talab, loyihalangan ishlab chiquvchi hajmlaridagi kamayishlar, mavjud ta’minotchilar bilan munosabatlarni nosozlantirishi, ularni narxlarni oshirishga, shartnoma talablari bilan kelishish yoki shartnomalarni bajarmaslikka olib kelishi mumkin».
Moliyaviy yiriklik va 2027-gacha «sufliqli yo‘l»
Lucid, moliyaviy barqarorligini saqlashi uchun, «2027-yilgacha yetarli likvidlik yo‘li» mavjudligini e’lon qildi. Bu, investorlarga kompaniyani 2027-yilgacha Cosmosni chiqarishga qadar «sufliqlikda» saqlashini anglatadi.
Lekin shu xabar bilan birga, Wall Street tahlilchilari kompaniyani bu yil rejalashtirilgan darajaga nisbatan kamroq avtomobil ishlab chiqarish va sotishini e’lon qildi. Natijada, aktsiya narxi yakuniy kunida 15% dan ortiq tushdi.
Bu, moliyaviy barqarorlikni saqlashga harakat qiluvchi kompaniyaning, uzun muddatga yo‘naltirilgan investitsiyalarni (Cosmos platformasi, robotaksi loyihasi) saqlashini, lekin joriy amal bajarishni kamaytirishi ko‘rinadi.
Uber bilan robotaksi: yangi umid nuri
Cosmos ertaslikka qo‘yilishi bilan, Napoli ning «ustuvorlik» va «g‘alaba talab qilinadigan loyihaga» deb atalgan Uber bilan robotaksi loyihasi yanada ahamiyat kasb etti.
Shu loyihaning ichida:
- Uber, 10 000 ta Gravity SUV-ni sotib oladi, ularni Nuro ning avtonom texnikasi bilan uzatiladi;
- Uber, 25 000 ta Lucid ning «o‘rta o‘lcham» platformasidan iborat robotaxini buyurtma qiladi, lekin ularni 2028-yil oxirgacha ishlab chiqarish rejalashtiriladi.
Uber CEO Dara Khosrowshahi, Napolining «asosilarga qaytish» harakatlarini «jarramon» va «zarur» deb baholadi. U, Lucid ning majoritaire egasi — Saudi Arabiya ning Davlat Investitsiya Fondu (PIF) — ning Uber ichki investitsiyasi hamda, ularning «muddatdo‘st investitsor» deb tasvirlanishini esgartirdi.
U «Lucid, Nuro va PIF ning birgalikda qo‘llab-quvvatlashi, bilan Napoli ning harakatlari — bizning kitobimizdagi vaqtiy ta’minotlarimizni bajarishga to‘g‘ri formula» deb aytdi.
Bu ifoda, loyihaning moliyaviy va texnik jihatdan qanday mustahkam bo‘lishi haqida ishonch beradi: PIF ning moliyaviy qo‘llab-quvvatlashi, Nuro ning avtonom texnikasi, Uber ning buyurtma hajmi va Napolining boshqaruv o‘zgartirishlari — birgalikda loyihani muvaffaqiyatli amalga oshirish imkoniyatini oshiradi.
Xulosa: ertaslik — qayta tiklashning bir bosqichi
Lucid Cosmos-nin 2027-yilgacha ertaslikka qo‘yilishi — faqat bir modelni kechikirish emas, balki kompaniya sifatga, ishchi sonini kamaytirishga, moliyaviy barqarorlikka va uzun muddatga yo‘naltirilgan loyihalariga (robotaksi, keyingi platforma) jihatlantirishni anglatdiradi.
Bu karor, mijozlar orasida kutilmagan bo‘lishi mumkin, lekin Napoli ning maqsadi — «tezkor yetkazib berish» yakunida kompaniyaning tavsiya qiladigan standartga yetishmaslikni oldini olish. Shunday qilib, Cosmos chiqishi, avvalroq emas, lekin qo‘llab-quvvatlashi yaxshiroq, ishlashida amaallik va barqaror bo‘lishi kutiladi.
Shu vaqtgacha, dikkat — Uber bilan robotaksi loyihasiga, Oxizona fabrikasida ishlab chiquvchi hajmni kamaytirishga va moliyaviy hisobotlarda ko‘rsatiladigan «2027-yilgacha sufliqli yo‘l»ga qaratiladi.