Kripto infratuzilmasi, bir necha yillik o'zgarishlardan so‘ng, eskirgan DePIN modelining o‘rnini bosib, an'anaviy infratuzilma biznesiga o‘xshab ketmoqda. Bu o‘zgarishning sabablari va kelajakdagi oqibatlari haqida batafsil tahlilni keltiraman.
DePIN (Decentralized Physical Infrastructure Network) modeli, odatda, foydalanuvchilarni qurilma, bandlik va saqlash resurslarini taqsimlashga chaqirgan. Ammo, 2023‑2024 yillarda bir necha yirik kompaniya, masalan Storj, Flare, va Helium o‘z biznesini qayta tuzish, token komponentidan ajratish yoki bo‘lish yo‘li bilan o‘zgarishga majbur bo‘ldi. Bu holat, DePIN modelining iqtisodiy jihatdan barqaror bo‘lmaganligini ko‘rsatadi.
Infratuzilma sektori, tarixan, “komoditizatsiya” nazariyasiga asoslanadi: dastlab, yangi texnologiya yoki resurs yuqori narxda bo‘lib, keyinchalik ko‘payishi bilan narxi pasayadi. Amazon EC2, Microsoft Azure, va Google Cloud Platform kabi xizmatlar bu modelni mukammal namuna bo‘lib, foydalanuvchilarga foydali xizmatlarni taklif qilish orqali daromad oladi. Kripto infratuzilmasi ham shu yerdan boshladi, lekin token ekotizimi bilan birga, tokenning o‘zi ham narx o‘zgarishiga olib keladi.
Misol uchun, Storj 2023 yilda Chapter 11 bankrotlik holatiga kirdi, lekin u o‘zining “strong and right‑sized” bo‘lishini, token bilan bog‘lanmagan biznes modelini saqlashga intildi. Bunday holat, token asosida qurilgan infratuzilmaning narx barqarorligiga ta'sir ko‘rsatadi.
Kripto infratuzilmasi, an'anaviy infratuzilma kabi, xizmatlar qatlamining o‘sishi bilan ajralib turadi. Cloud computingda, foydalanuvchilar o‘zlarining dasturiy ta'minotlarini xizmat sifatida sotib olishadi (SaaS), bu esa infratuzilma (IaaS) bilan birgalikda ko‘proq daromad oqimini yaratadi. Kripto infratuzilmasi ham bu yo‘nalishda, masalan, Chainlink va Band Protocol kabi oracle xizmatlari orqali tokenni xizmat sifatida taklif etadi.
Shu bilan birga, DePIN kompaniyalari, tokenni xizmat sifatida o‘rnatishdan ko‘ra, an’anaviy biznes modeliga o‘tishga intilishmoqda. Bu, foydalanuvchilarga aniq va barqaror xizmatlarni taklif qilish, tokenning spekulyativ narx o‘zgarishlaridan qochish imkonini beradi.
Kripto infratuzilmasi, ayniqsa, GPU va energiya resurslarining cheklanganligi sababli, an’anaviy infratuzilma bilan raqobatlashmoqda. Masalan, Amazon va Microsoft GPU bazasida 2026 yilga qadar 200 milliard dollarlik investitsiya rejalashtirgan. Shu bilan birga, DePIN kompaniyalari ham GPU talabini oshirishga harakat qilmoqda, lekin token ekotizimidagi spekulyativ narxlar bu investitsiyalarni to‘liq qoplamaydi.
Shuningdek, DePIN modelining “token bilan bog‘lanmagan” bo‘lishi, foydalanuvchilarga xizmatlar narxini aniq belgilash imkonini beradi. Bu esa, raqobatni yanada kuchaytiradi, chunki foydalanuvchilar o‘z ehtiyojlariga mos narxlarni tanlashlari mumkin.
Kripto infratuzilmasi, DePIN modelining o‘zgarishi bilan, an’anaviy infratuzilma biznesiga o‘xshab ketmoqda. Token ekotizimidagi spekulyativ narxlar, komoditizatsiya va xizmatlar qatlamining o‘sishi bu o‘zgarishning asosiy sabablaridir. Kelajakda, DePIN kompaniyalari tokenni xizmat sifatida taklif qilish, qayta tuzish va strategik hamkorlik orqali raqobatbardosh bo‘lishlari mumkin. Bu, nafaqat kripto sanoatini, balki butun infratuzilma ekotizimini yanada kuchaytiradi.
Asl manba: konstantintkachuk.com
Cerebras kompaniyasi yangi CS-4 platformasini taqdim etdi. U GPU tizimlaridan 30 baravar tezroq inferens (xulosa chiqarish) imkoniyatiga ega va ulkan AI modellari uchun mo'ljallangan.
Spotify o'z serverlarini yopib, Car Thing ni e'tiborsiz plastikka aylantirgan edi. Endi Mira ochiq kod loyihasi qurilmaning asl funksiyalarini qaytarib bermoqda — bu korporativ qarorlarga qarshilik va qurilma umrini uzaytirish misoli.
Ukraina va Livan jang maydonlari ko'rsatdi: zamonaviy tank aktiv himoya tizimlari kichik dronlarga qarshi samarali emas. Bu jangi mashinalarning kelajagini so'raydi.
Joule Thief devri Faraday induksiya qonunidan foydalangan holda, "o'lish" deb atalgan batareyalarning qolgan energiyasini ajratib, 1.5V bilan 3V LEDni yoqish imkonini beradi.