UzPost kompaniyasi 360 milliard so'mga qarz jalb qilish rejalari eʼlon qilindi. Bu haqda Davlat aktivlari boshqarish agentligi direktorining matbuot anjumanida aytilgan. Rejaga koʻra, bu qarz elektron savdo bozoridagi raqobatni kuchaytirish va kompaniyani zamonaviy boshqaruv mexanizmlari bilan ta'minlash maqsadida jalb qilinadi.
UzPostning zamonaviy boshqaruv mexanizmlari
Davlat aktivlari boshqarish agentligi direktorining soʻzlariga koʻra, 2025-yilda «O'zbekiston pochtasi»ni sog'lomlashtirish uchun zamonaviy korporativ boshqaruv mexanizmlari joriy qilinishi kerak. Bu mexanizmlar xoriijiy moliya tashkilotlarida ishlaydigan mutaxassislar bilan shartnomalar asosida jalb qilinadi.
UzPostning rebranding qilinishi bozoridagi mavqeini saqlab qolish uchun yetarli emas. Zamonaviy boshqaruv mexanizmlari joriy qilinishi muhim, chunki Uzum va Wildberries kabi kompaniyalar etkazib berish va elektron savdo bozorida kuchli raqobatchilarga aylandi.
UzPostning moliyaviy holati
Davlat aktivlari rahbarining soʻzlariga koʻra, pochta millardlab so'mli daromad manbaiidan ayrildi. Bu moliyaviy holatga taʼsir qilgan omillar orasida maʼmuriy jarimalar haqidagi maʼlumotlarni fuqarolarga qoʻgʻoz shaklida etkazib berish xizmati qisqargani kuzatildi.
Avval bu xizmat pochta uchun katta daromad keltirgan. Biroq, Ikkichilik ishlar vazirligi va banklar maʼmuriy jarimalar haqidagi maʼlumotlarni mobil ilovalar orqali etkazish imkoniyatini yaratgani natijasida, xabarlarni qoʻgʻozga chiqarish, konvertga solish va pochta orqali yuborishga ehtiyoj kamaydi.
Bu xizmatning raqamlashtirilishi pochta uchun katta moliyaviy yoʻqotishga olib keldi. Men millardlar haqida gapiraman. Pochta 50-60 milliard so'mli bitta xizmatdan daromad manbaiini yoʻqotdi.
100 milliard so'mli qarz masalasida ovoz berilmagan
Murodov jamoatchilikda muhokama qilinayotgan 100 milliard so'mli qarz jalb qilish masalasiga ham izoh berdi. Uning soʻzlariga koʻra, bu masala korporativ qaror qabul qilish uchun kun tartibiga kiritilgan, ammo bu qaror qabul qilinayotganini anglatmaydi.
Taklifga koʻra, 100 milliard so'm mablagʻni yillik 14 foiz ustama bilan jalb qilish koʻzda tutilgan. Biroq, mablagʻ qaysi yoʻnalishlarga sarflanishi, xarajatlar qachon oʻzini qoplaydi va yangi qarzdorlik yuzaga kelishi ehtimoli yuzasidan savollar paydo boʻldi.
Agar 14 foizli ustama bilan mablagʻ jalb qilinadigan boʻlsa, uni qaysi yoʻnalishga sarflaydi? Bu xarajatlar qachon oʻzini oʻqlaydi? Ertaga bu mablagʻlar samarasiz ishlatilib, qoʻshimcha qarzdorlik shakllanmaydimi?
Uning taʼkidlashicha, bu savollar muhokama qilinayotganidan keyin pochta hamkorlari bilan qayta muzokara olib borilmoqda.
360 milliard so'mga qarz jalb qilish rejasi
Murodovning maʼlum qilishicha, hozirgi kunda «O'zbekiston pochtasi» 360 milliard so'mga qarz mablagʻlari jalb qilish boʻyicha dastlabki kelishuv jarayonida.
Uning soʻzlariga koʻra, bu kompaniyaga bir yilda 360 milliard so'm beriladi, degani emas. Mazkur summa doirasida kredit liniyasi ochiladi, pochta esa mablagʻni ehtiyojiga qarab olish mumkin. Zaroʻiyat boʻlmasa, mablagʻ umuman olinmasligi ham mumkin.
Murodov har bir xarid va mablagʻ sarflanadigan yoʻnalish boʻyicha resurslardan samarali foydalanish masalasini muhokama qilinishini taʼkidladi.
Wildberries va Uzum bilan hamkorlik
Davlat aktivlari rahbarining soʻzlariga koʻra, «O'zbekiston pochtasi» faqat Wildberries bilan emas, Uzum bilan ham ishlaydi. Kompaniyaning respublika boʻylab 1600 dan ortiq tarqatish nuqtasi mavjud. Kompaniya 208 ta tuman va shaharda faoliyat yuritadi.
Uning fikricha, pochta keng tarmoqi va aholiga yaxshi tanishligi uni elektron savdo kompaniyalar uchun jozibador hamkorga aylantiradi.
Xalqimiz pochta bilan yillar davomida oʻrgangan. Chekkadagi mahallaga borib, «Pochta qayerda?» deb soʻrasangiz, odamlar uning qayerdaligini biladi. Bu Uzum uchun ham, Wildberries uchun ham jozibador.
Uning taʼkidlashicha, «O'zbekiston pochtasi»ning Uzum bilan mingdan ortiq shartnomasi bor. Wildberries bilan ham hamkorlik mavjud. Uning taʼkidlashicha, hamkorlik haqida jamoatchilikka yetarli axborot berilmagani turli savollar paydo boʻlishiga sabab boʻldi.
Wildberries vakillari kuzatuv kengashiga jalb qilinmoqda
Murodovning maʼlum qilishicha, 360 milliard so'mga qarz Wildberries tomoni tomonidan taklif etilishi sababli kompaniya vakillari «O'zbekiston pochtasi» kuzatuv kengashiga jalb qilish taklifi etildi.
Uning tushuntirishicha, kuzatuv kengashi kompaniyaning kundalik moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga bevosita aralashmaydi, balki strategik qarorlar qabul qilishda ishtirok etadi. Shu bilan birga, ijro organi tarkibi oʻzgarmaydi va aktsiyador ham almashmaydi.
Biz ularning tajribasidan foydalanmoqchimiz. Pochtani rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish va jalb qilinayotgan qarz mablagʻlaridan samarali foydalanish nuqtayi nazaridan ularning vakillarini kuzatuv kengashiga jalb qildik.
Uning soʻzlariga koʻra, xorijiy vakillar bilan hamkorlik muddatli shartnoma asosida amalga oshiriladi. Agar bu yoʻnalish samara bersa, hamkorlik davom etiladi. Kutayotgan natija erishilmasa, pochta boshqarishning boshqa usullari koʻrib chiqiladi.
Pochta xususiy sektor subyekti
Pochta davlatnik boʻlishi kerakmi yoki xususiy boʻlishi maqbulmi, degan savolga agentlik rahbarining javobi «O'zbekiston pochtasi» aktsiyadorlik jamiyati ekanligini eslatdi.
Uning tushuntirishicha, korxona avval davlat tasarrufigidan chiqarib, aktsiyadorlik jamiyati shaklida faoliyat yuritadi. Shu sababli davlat korxonasi bevosita yagona ega emas, balki unda ulushga ega aktsiyador hisoblanadi.
Pochta davlat tasarrufigidan chiqarib, xususiy sektor subyekti hisoblanadi. Faqatgina unda davlat ulushi bor. Davlat bu yerda ulushdor, aktsiyador vazifasini bajaradi.
Uning taʼkidlashicha, «O'zbekiston pochtasi»ni xususiylashtirish boʻyicha haligacha yakuniy qaror qabul qilinmagan. Hozirgi rejaga koʻra, kompaniya xalqaro tajribaga ega, oʻz sohasida bozor oʻrni egallagan raqobatchilar tajribasini olib kirishdan iborat.