StrictlyVC N'yu-Yorkga qaytadi: Rabois, Insight Partners va AI davrida venture kapitalning yangi chetlari

TechCrunch ning StrictlyVC yuzma-yuz uchrashuv seriyasi 10 sentyabr kuni N'yu-Yorkning West Village qismiga qaytayotgani e'lon qilindi. Bu 2022 yildan buyon shaharda bo'lib o'tadigan birinchi tadbir bo'lib, Silicon Vadisi tashqarisidagi venture kapital ek tizimining o'sishini va o'zgarishini kuzatish imkonini beradi.

Nima uchun bu muhim: venture kapital markazi siljib bormoqda

Uzoq yillar Silicon Vadisi venture kapital dunyosining besh barmoq bo'lib, startuplar va investitsiya fondlari shu yerga jalb bo'lib kelardi. Ammo oxirgi 3-4 yilda N'yu-York, Los-Andzheles, Miymi va hatto Avropa shaharları o'z ek tizimlarini shakllantirishga boshladilar. Rabois o'zi bu ko'chishning belgilaridan biri — u 2023 yilda Khosla Ventures dan Mustakillik shartlari bilan chiqib, N'yu-Yorkga ko'chdi va hozir bu shaharni "yangi Silicon Vadisisi" deb atayotgan.

StrictlyVC ning San-Fransisko, Los-Andzheles va Atina (Gretsiya) dagi muvaffaqiyatli uchrashuvlari so'ng N'yu-Yorkga qaytishi — bu shunchaki tadbir emas, balki geografik diversifikatsiya jarayonining tasdiqi. Investitsiya kapitali hozir bir joyga jamlanmagan, u dunyo bo'ylab tarqalmoqda.

Keith Rabois: qattiq fikrlar egasi va AI ga erta kirgan investori

Kechasining birinchi suhbatdosh Keith Rabois bo'ladi — u PayPal, LinkedIn, Square, Ramp kabi kompaniyalarda erta bosqichda investitsiya qilingan, Silicon Vadisining eng o'ziga xos va qattiq fikrli investorlaridan biri. Rabois hozirgi kunda Khosla Ventures da general hamkor (general partner) lavozimida ishlayapti.

• Ramp ga 4 marta investitsiya qilgan — bu fintech startupi hozir $7,6 mlrd baholanib turibdi.
• State Affairs ga ham bir necha marta pul qo'ydi — bu AI yordamida barcha 50 shtatning mahalliy siyosat va qonunlabchi faolini kuzatib boruvchi platforma.
• 2019 yilda OpenAI ga $50 mln investitsiya qilishda ishtirok etgan — bu o'sha paytda biznes modeli yo'q edi, lekin Khosla Ventures risk oldi.

Raboisning asosiy fikrlari o'rtasida: founderlar kerakdan ortiq kapital yig'ishlari faqat shuning uchun, ki ular buni qila oladilar. U bu xavfli tendentsiya deb hisoblaydi — ko'p pul tushganda, kompaniya disiplinasini yo'qotadi va samaradorlik pasayadi. Shuningdek, u OpenAI ning hozirgi qiyinliklari (raqobatchilar kuchayishi, komputatsiya resurslari qiyilligi, nazorat tanchalari) haqida o'ziga xos sharxlar berishi kutilmoqda.

Sport va texnologiya: D.C. United misolida yangi biznes modeli

Ikkinchi blok Craig Shapiro (Collaborative Fund asoschisi) va Jason Levien (D.C. United bosh direktori) o'rtasida bo'lib o'tadi. Bu suhbat sport tashkilotlari kak investitsiya obyektlari mavzusiga bag'ishlangan.

Oxirgi yillarda sport klublari faqat "hobby" investitsiyasidan tashqari, serious asset class ga aylangandir. MLS (Major League Soccer) klublarining qiymati 2015 yildan buyon 5-10 marta o'sdi. Levien D.C. United ni qanday boshqarishni, navbatdagi kelajakda media huquqlari, stavka platformalari, fan tokenlari va jamoa qiymatini oshirish strategiyalarini qanday amalga oshirishni tushuntiradi.

Shu bilan birga, sport, hayronlik (fandom), tijorat va jamiyat o'rtasidagi chetlar qanday yuvib bormoqda — masalan, hayronlar endi faqat tomosha qilmaslar, balki DAO orqali jamoa qarorlariga tasir o'ta oladilar yoki NFT kolleksiyalarini sotib oladilar. Bu — sport texnologiyasi (sports tech) sohasining eng tez o'sayotgan yo'nalishi.

Tristan Walker va "Reshoring": AI yordamida mahalliy sanoatni tiklash

Uchinchi suhbat Tristan Walker bilan bo'lib o'tadi. U 2018 yilda Walker & Company Brands (Bevel brendi) ni Procter & Gamble ga sotib, hozir Heirloom Craft ni qurmoqda. Bu startup "reshoring" — ya'ni chet eldan (asosan Xitoy) kelgan ishlab chiqarishni AQSh ga qaytarish — masalasiga mo'ljallangan.

Lekin Walker oddiy assemblerni emas, ona mahsulotlarni va mahoratni tiklayapti. AI yordamida u:

• Yangi avlod ustalarini o'qitish dasturlarini yaratadi
• Ta'minot zanjirlarini (supply chains) qayta quradi
• Sifat nazorati va dizayn jarayonlarini avtomatlashtiradi

Bu juda muhim trend: AI faqat "bizdan ishlarni olmasin", balki "bizga yangi kasblar va mahoratlar yaratsin" fikri. AQShda hozir 600 mingdan ortiq mahalliy ishlab chiqarish ish o'rinlari bo'sh — ularni to'ldirish faqat avtomatlashtirish bilan emas, balki AI yordamida mahoratni tezlashtirish bilan mumkin.

Brynn Putnam: AI ning yolg'onligiga javob — jismoniy o'yinlar

Walker bilan birga Brynn Putnam ishtirok etadi. U 2020 yilda Mirror (aqlli ayna fitness qurilmasi) ni Lululemon ga $500 mln ga sotgan. Endi u Board ni qurmoqda — bu AI yordamida o'yin yaratish vositalariga ega jismoniy stol o'yinlari platformasi.

Putnamning fikri oddiy: texnologiya (iPhone, ijtimoiy tarmoqlar, Zoom) odamlarni izolyatsiya ga surtib yubordi. Board maqsadi — AI ni odamlarni ajratib yuborish uchun emas, balki ularni bir stol atrofida yig'ish uchun ishlatish. Bu — "AI first" dunyoda "human first" mahsulot yaratish urinishi.

Amalda: foydalanuvchilar AI yordamida o'z o'yinlarini, qoidalarini va dizaynlarini yaratadilar, lekin o'ynash — jismoniy kartalar, zarlar va stol ustida bo'ladi. Bu generativ AI ning eng amaliy va insonparvar ilovalaridan biri bo'lishi mumkin.

Deven Parekh va Insight Partners: katta fondlar o'rtasidagi jang

Oxirgi suhbatdosh Deven Parekh — u Insight Partners ni 25 yildan ortiq vaqt boshqarib kelmoqda. Bu fond N'yu-Yorkning eng katta venture kapital fondlaridan biri, lekin u kam ommabop (pressga kam chiqadi).

Parekhning asosiy muammosi: asset classlar o'rtasidagi farq o'chib ketmoqda. Hedge fondlar, buyout fondlari, venture fondlari — hammasi hozir bir xil katta startuplarga (OpenAI, Stripe, Databricks kabi) pul qo'yayotgan. Fond hajmlari eksponentsial o'sdi (Insight ning oxirgi fondi $20 mlrd dan ortiq), lekin capital commoditized — kapital o'zi mahsulotga aylandi.

Savol shu: qanday yutish kerak, agar pul hammada bor? Parekh javobi: platforma yondashuvi, operatsion yordam, global tarmoq va portfolio kompaniyalari o'rtasidagi sinergiya. Insight hozir faqat pul bermay, balki portfolio kompaniyalariga HR, marketing, mijozlarni jalb qilish va M&A strategiyasida yordam beradi.

Bu — venture kapitalning "service model" ga o'tishi. Kichik fondlar bu o'yinda qololmaydi, chunki ular shunday infrastruktura qurish imkoniyatiga ega emas.

Nima kelajakda: uchta asosiy trend

StrictlyVC N'yu-Yorkdagi mehmonlar ro'yxati venture kapital va texnologiya sohasining hozirgi holatini aynan shu uchta trendda yuzaga keltiradi:

1. AI har qanday qatlamda — investitsiya tanlovidan (Rabois) va sanoat tiklanishidan (Walker) gacha o'yin yaratishiga (Putnam) qadar.
2. Geografik va sektoralararo chegara yo'qolmoqda — sport klublari tech kompaniyalari kabi baholanadi, VC fondlari hedge fondlari kabi harakatlanadi.
3. Kapital yetarli emas — yutish uchun operatsion imtiyoz, jamiyat va mahorat kerak.

Tadbir Collaborative Fund hamkorligida bo'lib o'tadi, ishtirok etish bepul emas (chipta narxi va tafsilotlar TechCrunch saytida). Agar siz venture kapital, AI yoki startup ek tizimlari haqida ichki ko'rinish olmoqchi bo'lsangiz — bu uchrashuv eng to'g'ri joylaridan biri bo'ladi.