Quyoshli Xonadon Dasturi 2026 Yil 330 Mln So'm Daromad Yangi Boshqacha Yondashuv

O'zbekiston aholisi 2026-yilning birinchi yarim yilligida quyosh panellari orqali ishlab chiqarilgan elektr energiyasini tarmoqqa sotib, 330,8 mlrd so‘mdan ortiq daromad oldi. Bu raqam o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 5,3 barobar ko‘p bo‘lib, quyosh energiyasining mamlakat iqtisodiyotidagi o‘rni yanada mustahkamlanayotganini ko‘rsatadi.

Quyoshli Xonadon Dasturi: Yangi Iqtisodiy Ijobiy Ta'sir

2023-yil 1-apreldan boshlab amalga oshirilgan “Quyoshli xonadon” dasturi, jismoniy shaxslar uchun 50 kWgacha bo‘lgan quyosh fotoelektr stansiyalarini o‘rnatish imkonini yaratdi. Har bir kilovatt-soat (kWh) ortiq energiya tarmoqqa uzatilganida davlat 1000 so‘m subsidiya to‘laydi. Bu siyosat, energiya resurslarini optimallashtirishga qaratilgan bo‘lib, ayniqsa energiya talabining oshishi va atrof-muhitni himoya qilish maqsadida muhim rol o‘ynaydi.

Qarorli Raqamlar: Daromad, Subsidiyalar va Subsetiklar

• Bir yil ichida subsidiya oluvchilar soni 2,4 barobarga oshdi (2025-yil 28,5 nafar → 2026-yil 68,6 ming).
• Subsidiyalar hajmi 5,3 barobarga oshdi (2025-yil 63,5 mlrd so‘m → 2026-yil 330,8 mlrd so‘m).
• Buxoro viloyati eng katta subsidiya 61,9 mlrd so‘m, keyingi o‘rinlarda Xorazm 60,5 mlrd so‘m va Qoraqalpog‘iston 38,9 mlrd so‘m.
• Subsidiyadan foydalangan har bir shaxsning oy ichida tarmoqqa uzatgan energiyasi 1000 so‘mni tashkil etadi.

Yangi Iqtisodiy O‘sishning Sabablari

Bu yirik o‘sishning asosiy sabablari:

• Yangi texnologiyalar: Panellar va inverterlar narxi pastga tushdi, bu esa ko‘proq foydalanuvchilarni o‘rnatishga undadi.
• Davlat siyosati: Subsidiyalar tizimi va soliqqa oid ilovalar yordamida foydalanuvchilar o‘z daromadlarini tezda olish imkoniga ega bo‘ldi.
• Energiya bozorining diversifikatsiyasi: Tarmoqqa qo‘shilgan quyosh energiyasi, an'anaviy yo‘nalishlarga bo‘lgan ehtiyojni kamaytiradi.

Kelajakdagi Perspektivalar va Siyosiy Ta'sir

O‘tkazilgan tahlillar ko‘rsatadiki, quyosh energiyasi bo‘yicha investitsiyalar 2026-yil oxirigacha 20–25% gacha o‘sishi kutilmoqda. Shu bilan birga, davlatning iqlim o‘zgarishi bilan kurashish siyosati quyosh energiyasini yanada kengaytirishga yo‘naltirilgan. Energiya bozorining raqobatbardoshligi va barqarorligi, ko‘proq shahar va qishloq joylarida quyosh panellari o‘rnatilishini ta'minlaydi.

Natija: Iqtisodiy va Iqlimiy O‘zgartirishlar

Quyoshli Xonadon Dasturi nafaqat iqtisodiy daromadni oshiradi, balki atrof-muhitga salbiy ta'sir ko‘rsatadigan gaz chiqindilarini kamaytiradi. 330,8 mlrd so‘m daromad, mamlakatning energiya mustaqilligini mustahkamlashda muhim bosqich bo‘lib, kelajakda yanada kengayish va innovatsiyalarni rag‘batlantiradi.