Qoraqalpog‘istonda maxsus kripto‑mayning zonasi
2026‑yil 15‑may kuni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti "Qoraqalpog‘iston Respublikasida maxsus mayning zonasini tashkil etish va uning faoliyatini yo‘lga qo‘yish chora‑tadbirlari to‘g‘risida"gi qarorni imzoladi. Qarorga muvofiq, Qoraqalpog‘iston hududida "Besqala Mining Valley" nomli maxsus mayning zonasi tashkil etiladi.
Zona hududi va ruxsat etilgan faoliyatlar
Maxsus zona Qoraqalpog‘iston Respublikasining butun hududini qamrab oladi. Bu hudud ichida quyidagi imkoniyatlar beriladi:
- Mayningni amalga oshirish uchun yagona elektr energetika tizimi;
- Barcha turdagi qayta tiklanuvchi energiya manbalari (quyosh, shamol, gidro) va vodorod elektr stansiyasida ishlab chiqarilgan elektr energiyasidan foydalanish;
- Mayning natijasida olingan kripto‑aktivlarni milliy kripto‑birjalar yoki xorijiy platformalar orqali sotish, shuningdek, ularni boshqa likvidli kripto‑aktivlarga ayirboshlash.
Raqamli iqtisodiyotga yangi turtki
Bu tashabbus Qoraqalpog‘istonning raqamli infratuzilmasini mustahkamlash, yangi ish o‘rinlari yaratish va mamlakatda kripto‑valyuta bozorini rivojlantirishga qaratilgan. Maxsus zona doirasida faoliyat yurituvchi yuridik shaxslar (rezidentlar) 2035‑yil 1‑yanvargacha mayningdan olingan daromadlari uchun soliqlar va yig‘imlardan ozod qilinadi. Bu soliq imtiyozi investorlarni jalb qilish, texnologik yangiliklarni joriy etish va mahalliy mutaxassislarni tayyorlashga yordam beradi.
Mayningni boshqarish va nazorat organlari
"Besqala Mining Valley" maxsus mayning zonasi direksiyasi tashkil etiladi. Direksiya ostida Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (ILMA) mayning faoliyatini amalga oshirish uchun ruxsatnomalar berish bo‘yicha ishchi organ sifatida belgilandi. Rezident bo‘lishni istagan yuridik shaxslar maxsus zona rezidentligini tasdiqlovchi arizani direksiyaga topshirishlari lozim.
Yashil energiya va barqaror rivojlanish
Mayning sanoati ko‘p energiya talab qiladi, shuning uchun Qoraqalpog‘iston hukumatining qayta tiklanuvchi energiya manbalariga, ayniqsa vodorod texnologiyasiga e’tibori alohida ahamiyatga ega. Vodorod elektr stansiyalaridan olinadigan elektr energiyasi, yuqori samaradorlik va atrof‑muhitga minimal ta'sir ko‘rsatishi bilan mayning operatsiyalarini barqarorlashtiradi.
Kelajakdagi istiqbollar
Maxsus zona nafaqat kripto‑mayning, balki blokcheyn texnologiyalari, sunʼiy intellekt asosida tahlil qilish va kiberxavfsizlik sohalarida ham yangi imkoniyatlar yaratadi. Mahalliy universitetlar va ilm‑fanniy markazlar bilan hamkorlikda, Qoraqalpog‘iston texnologik ekotizimini rivojlantirish, yosh mutaxassislarni tayyorlash va xalqaro standartlarga mos keluvchi infratuzilmani barpo etish ko‘zda tutilgan.
Xulosa
"Besqala Mining Valley" maxsus mayning zonasi Qoraqalpog‘istonning raqamli iqtisodiyotini mustahkamlash, yashil energiya manbalaridan foydalanish va kripto‑valyuta bozorida mustahkam pozitsiyani egallashga xizmat qiladi. Soliq imtiyozlari, yagona energiya tizimi va davlat qo‘llab‑quvvatlashi bilan bu loyiha mintaqaviy texnologik rivojlanishning yangi bosqichini belgilab beradi.