PC yetkazib berish hajmi Q3 2026 da 20,1% pasaydi, 2023‑yil Q1 dan beri eng keskin tushish

2026 yilning uchinchi choragida dunyo bozorida shaxsiy kompyuter (PC) yetkazib berish hajmi 20,1 foizga pasayib, jami 58,1 million qurilmaga yetdi. Bu pasayish Omdia va IDC tahlillari bo’yicha 2023‑yil birinchi chorakdan beri eng keskin tushish sifatida qayd etildi.

Bozor konteksti va tarixiy nuqtai nazar

2022‑yil pandemiya davrida PC talabi rekord darajaga yetgan edi, lekin undan keyin bir necha chorakda sezilarli pasayish kuzatildi. IDC ma'lumotlariga ko'ra, 2022‑yil to'rtinchi chorakda ham 28,2 foiz, 2023‑yil birinchi chorakda esa 28,7 foizga yaqin pasayish ro'y bergan. Shunday bo'lsa-da, Q3 2026 yildagi 20,1 foizli pasayish o'ziga xos, chunki odatda uchinchi chorakda ikkinchi chorakdan ko'proq qurilmalar sotiladi.

Texnik tafsilotlar va asosiy raqamlar

Omdia ma'lumotlariga binoan, noutbuklar, stol kompyuterlari va ish stansiyalari ham birgalikda 21,2 foizga kamaygan, jami 58,1 millionga tushgan. Stol kompyuterlari (ish stansiyalari ham kiritilgan) 23,5 foizga pasayib, 11,7 million birlikka yetgan, noutbuklar esa 20,6 foizga kamayib, 46,4 millionga yetgan.

IDC esa o'z tahlilida umumiy PC yetkazib berish hajmini 62,7 millionga pasaytirgan, bu esa 2025‑yilning uchinchi choragidagi 78,5 milliondan ancha kam. IDC ma'lumotlari shuningdek, Q3 2026 yildagi sotuvlar Q2 2026 yildagi 68,2 milliondan ham 9,1 foizga past bo'lganini ko'rsatadi.

Raqobatchilar va oldingi davrlar bilan taqqoslash

• Q1 2023 ga nisbatan: Q1 2023 yilda ham pasayish kuzatilgan bo'lsa, lekin u 2022‑yil pandemiya yuqori darajasidan keyin kelgan tushishning bir qismi edi. Q3 2026 yildagi pasayish esa, asosan, yangi omillar, xususan, komponent narxlarining oshishi va iste'molchi talabining pasayishi bilan bog'liq.
• Q4 2022 va Q1 2023: Bu davrlar ham keskin pasayish ko'rsatgan, lekin ular pandemiya davridan kelib chiqqan yuqori savdo hajmidan keyin kelgan tuzatishlar edi. Q3 2026 yildagi pasayish esa, barqaror bo'lishi kutilgan bozor sharoitida sodir bo'ldi.
• Raqobatbardosh segmentlar: Odatda, noutbuklar bozorining asosiy drayveri korporativ xaridlar va uzoq muddatli ishlashga mo'ljallangan qurilmalar bo'lib, ular ham pasayish ko'rsatdi. Bu esa korporativ byudjetlarning qisqarishi yoki masofaviy ish modelining barqarorlanishiga ishora qilishi mumkin.

Sabablar va bozor dinamikasi

IDC tadqiqotchilari Jitesh Ubrani ta'kidlashicha, yillik boshlanishida ko'plab PC ishlab chiqaruvchilar va distribyutorlar xotira (RAM) narxlarining oshishi oldini olish maqsadida katta hajmda inventar to'plagan. Natijada, uchinchi chorakda talab kamayib, bozor ortiqcha inventar bilan to'la qolgan. Bu holat "inventar bosimi" deb ataladi va narxlar yuqori bo'lganda sotuvlar pasayishiga olib keladi.

Shuningdek, AI asosidagi bulut xizmatlari va mobil qurilmalarning yanada kuchayishi, an'anaviy PC'ga bo'lgan ehtiyojni kamaytirishi mumkin. Boshqa tomondan, yangi avlod protsessorlar va grafik kartalarining chiqarilishi, yuqori narxlar bilan birga, foydalanuvchilarni yangilashni kechiktirishga undaydi.

Cheklovlar, ochiq savollar va kelajak prognozlari

Ushbu ma'lumotlar bir nechta cheklovlarga ega. Birinchidan, ma'lumotlar faqat global bozorni qamrab oladi, mintaqaviy farqlarni hisobga olmaydi. Ikkinchidan, IDC va Omdia o'rtasidagi farq (58,1 mln vs 62,7 mln) ma'lumot yig'ish metodologiyasidagi farqlardan kelib chiqishi mumkin.

Kelajakda bozor qanday rivojlanishini taxmin qilish qiyin, lekin bir necha savollar mavjud:

• Komponent narxlari barqaror bo'lsa, inventar bosimi kamayadimi?
• AI va bulut xizmatlari PC talabi ustida qanday uzoq muddatli ta'sir ko'rsatadi?
• Yangi form factor'lar (masalan, katlamli noutbuklar, o'yin konsollari) bozor ulushini qanday o'zgartiradi?

Kimlarga ta'sir qiladi?

Bu pasayish bir necha guruhga bevosita ta'sir qiladi:

• Ishlab chiqaruvchilar: Samsung, Dell, HP, Lenovo kabi yirik brendlar savdo hajmidagi pasayishdan daromad kamayishini his qilishadi.
• Distribyutorlar va chakana savdo: Inventar bosimi ularning likvidligini kamaytiradi, narxlarni pasaytirish yoki chegirmalar berish zarurati tug'iladi.
• Korxona mijozlari: Korporativ xaridlar kechikishi, IT byudjetlarni qayta ko'rib chiqish va yangilash sikllarini uzaytirishga olib keladi.
• Foydalanuvchilar: Narxlarning yuqoriligi va inventar bosimi tufayli yangi qurilmalarga kirish qiyinlashadi, bu esa eski qurilmalarni uzoqroq ishlatishga majbur qiladi.

Xulosa

2026 yilning uchinchi choragidagi 20,1 foizli pasayish global PC bozorida muhim signal bo'lib, komponent narxlari, inventar bosimi va raqamli transformatsiya jarayonlari o'rtasidagi murakkab o'zaro ta'sirni aks ettiradi. Bozorning keyingi choraklarda qanday javob berishi, narxlarning barqarorligi va korporativ IT strategiyalariga bog'liq bo'ladi. Bu trendni kuzatish, ishlab chiqaruvchilar va investorlarga kelgusidagi qarorlarni qabul qilishda muhim ma'lumot beradi.

Manba: Ars Technica