OpenAI rahbarlari tark etib bormoqda: ma'lumotlar markazi boshchisi ham ketdi, 2026-yilda 13+ yo'lak bosqichma-bosqich

OpenAI da rahbariyat aylanmasi tinch emas. Oxirgi hafta kompaniya ma'lumotlar markazi strategiyasini boshqaruvchi Chris Maloneni yo'qotdi — u faqat bir yildan ortiq ishlagan. Bu 2026-yil boshidan beri 13inchi katta rahbariyat yo'lak bo'lib, Silicon Vadisidagi eng qiymatli AI laboratoriyasining ichki barqarorligi haqida savollar tug'dirmoqda.

Nima uchun ma'lumotlar markazi rahbari ahamiyati katta

Zamonaviy AI modelini o'qitish va xizmat ko'rsatish uchun kuchli hisoblash resurslari kerak. Bu resurslarni ta'minlash — ma'lumotlar markazlarini qurish, energiya ta'minotini rejalashtirish, sovutish tizimlarini loyihalash — alohida mutaxassislik talab qiladi. Malone shu sohada 15 yillik tajribaga ega edi: Meta da deyarli 5 yil, Google da esa 10 yildan ortiq ishlagan. Uning OpenAI ga kelishi (mart 2024) Stargate Loyihasi e'lon qilinganidan keyin sodir bo'lgan — $500 mln miqyosidagi AQSh ma'lumotlar markazlari dasturi, unda OpenAI, Oracle, Nvidia, SoftBank va Microsoft hamkorlik qiladi.

Malone tark etishi shu sababli diqqatga sazovor: AI infratuzilma kurashuvi to'la kuchi bilan davom etayotganda, ma'lumotlar markazi strategiyasi har qanday AI laboratoriyasida eng kuzatiladigan lavozimlardan biriga aylanibdi. Shunday lavozimda o'zgarish — kamdan-kam g'alati emas.

Qayta tuzish va yangi rahbariyat

TechCrunch ga berilgan rasmiy bayonotda OpenAI "infratuzilma tashkilotini yangilab tuzganini", bu yo'l bilan "ishimiz miqyosi va tezligi"ni qo'llab-quvvatlashni maqsad qilganini aytdi. Wall Street Journal ma'lumotiga binoan, qayta tuzish natijasida Malone to'g'ridan-to'g'ri prezident Greg Brockman ga hisob bermasdan, OpenAI noutburi Sachin Katti ga hisob berishni boshlagan. Katti endi ma'lumotlar markazi guruhi rahbariyati qiladi.

Amalda bir necha shaxs ma'lumotlar markazi yo'nalishini boshqarayotgan: Uday Ruddarraju (ma'lumotlar markazi jamoasi), Brent Mayo (qurilish va yetkazib berish dasturi), Spas Lazarov (barcha ma'lumotlar markazi muhandisligi — energiya va ma'lumotlar markazi sohasida yillab tajribaga ega). Bu — bitta shaxs o'rniga jamoa rahbariyati modeliga o'tish, lekin Malone kabi tajribali va yuqori profilga ega shaxsning qisqa muddatli ishlaganidan so'ng ketishi hali ham eshitmaslik qiladi.

Yagona holat emas: 2026-yili 13+ yo'lak

Business Insider hisoblagicha, 2026-yilda OpenAI dan 13 ta katta rahbariyat ketibdi. Ularning ko'pligi oxirgi oylarda. Bu — kichik xodimlar emas, balki kompaniyaning eng yuqori qavatlari:

• Brad Lightcap — yillar boyi operatsion direktor (COO), Sam Altman ning eng yaqin hamkori. "Yangi narsa boshlayman" deb ketdi, lekin tafsilot bermadi.
• Fidji Simo — faktik ikkinchi shaxs, mahsulot va biznes direktori, to'g'ridan-to'g'ri Altman ga hisob berardi. "Davomiy kasallik" sababli istifa berdi, maslahatchi qoldi.
• Denise Dresser — daromad direktori (CRO), faqat 8 oy ishlagan.
• Kate Rouch — marketing direktori, salomatlik muammolari sababli ketgan.
• Chloé Bakalar — etika boshchisi, iyulda ketgan.Bill Peebles — Sora (video generatsiya modeli) boshchisi, loyiha yopilganidan keyin ketgan.

Xavfsizlik va etika jamoalari ham buzilgan: oxirgi hafta "tayyorgarlik jamoasi" (preparedness team) — katta xavflarni baholashla shug'ullangan birim — tarqatilganligi xabari kelib chiqdi.

IPO oldida reputatsiya tekshiruvi

OpenAI ning ommaviy aksiya bozorigga chiqishi (IPO) avval 2026-yilga rejalashtirilgan edi, hozir esa 2027-yilga surib yuborilgan. Bu kuzatuvchanlik davri — har bir yo'lak mikroskop ostida kuzatiladigan payt. Investorlar va tahlilchilar kompaniya baholashiga (valuation) va foyda keltirish qobiliyatiga, ayniqsa Stargate kabi kolossal investitsiyalar fonida, shubhalanmoqda.

Rahbariyat aylanmasi bu shubhalarni tinchlatmaydi. Aksincha, "talent flight" (kadrlar qochishi) ishorasi sifatida qabul qilinadi: eng tajribali va muvaffaqiyatli menejerlar chindan ham kelajakga ishonmasa, ular nima uchun qolishadi?

Greg Brockman ning javobi va realilik

Asoschilardan biri Greg Brockman oxirgi paytda shikoyat qildi: OpenAI ga bo'lgan "kuchli kuzatuv" sababli har bir yo'lak oddiy kompaniyalardan farq qilinadi degan darajada tahlil qilinmoqda. Bu qismda haqiqat — katta kompaniyalarda rahbariyat o'zgarishi odatiy. Lekin miqyos va tezlik farq qiladi. 13 ta yo'lak bitta yilda, shu jumladan COO, CRO, mahsulot boshchisi, etika boshchisi, ma'lumotlar markazi boshchisi — bu odatiy aylanma emas.

Raqobatchilar bilan taqqoslash

Anthropic da Dario Amodei rahbariyati 2021-yildan beri barqaror. Google DeepMind da Demis Hassabis yillar boyi o'rinida. Meta AI da Yann LeCun va Joel Pineau (oxirgi paytgacha) uzun muddat rahbariyat qildi. OpenAI dagi aylanma tezligi — bu xususiyat, emas, ba'zi tahlilchilarga ko'ra, bugungi kunda kompaniyaning eng katta riski.

Ochiq savollar va kelajak

• Stargate amalga oshiriladi mi? Malone ketishi loyihaning OpenAI tomonidagi boshqaruvi va texnik tayyorgarligi haqida shubha tug'diradi.
• Xavfsizlik madhhabini kim shakllantiradi? Etika va tayyorgarlik jamoalari buzilganida, "superalignment" va xavfsizlik tadqiqotlari qanday davom etadi?
• Sam Altman ning ichki doirasi qanchalik barqaror? Lightcap va Simo — unga eng yaqin odamlar edi. Ularning ketishi CEO ga hisob beruvchi qatlamni zayiflatadi.
• IPO tayyorligi. Investorlar "key person risk" (asosiy shaxs riski) baholashda aylanma ko'rsatkichini diqqat bilan kuzatadi.

Xulosa: faqat yo'lak emas, signal

Har bir yo'lak alohida sabablarga bog'lanishi mumkin: salomatlik, yangi fursatlar, loyiha yopilishi, qayta tuzish. Lekin ularning yig'indisi — nafaqat kadrlar aylanmasi, balki tashkilotcha o'zgarish va strategik belgisizlik tasviri. OpenAI hozir AI dunyosining markazida, lekin uning ichki tarkibi har kuni o'zgarib bormoqda. Kelajakda bu "tezlik" va "miqyos" ni qanday boshqarishi — shu kompaniyaning keyingi bosqichini aniqlaydi.