Milliy investitsiya jamgarmasining Toshkent va London bozorlaridagi birinchi IPO loyihasi

O'zbekiston Milliy investitsiya jamgarmasi (UzNIF) o'z aksiyalarini birinchi marta xalqaro fond bozoriga chiqarish maqsadida Toshkent va London fond birjalarida birgalikda IPO (omma uchun aksiyalar taklifi) boshladi. Bu hodisa mamlakatimiz investitsiya muhitini mustahkamlash, xorijiy kapitalni jalb qilish va davlat aktivlarini yanada samarali boshqarish uchun muhim qadam hisoblanadi.

Dual‑listing narxlari va chegirmalar

IPO ikki bozor uchun alohida narxlar bilan belgilandi:

• Toshkent fond birjasi: bir dona oddiy aksiya 4,65 so'mdan taklif etiladi. Jismoniy shaxslar uchun 12 milliard so'mgacha bo'lgan buyurtmalarda 5% chegirma qo'llaniladi, bu esa aksiya narxini 4,41 so'mga tushiradi.
• London fond birjasi: bir dona GDR (64 700 aksiya paketidan iborat) 25 AQSh dollaridan sotiladi.

Ushbu narxlar asosida jamgarmaning bozor kapitalizatsiyasi taxminan 1,95 milliard dollarni tashkil etadi.

IPO muddatlari va savdo bosqichlari

Obuna bosqichi 29 apreldan boshlab, 12 may kuni Toshkent vaqti bilan soat 17:00 gacha (London vaqti bilan 12:00) davom etadi. 13 may kuni aksiyalarning yakuniy miqdori e'lon qilinadi va London fond birjasida shartli savdolar boshlanadi. 18 maydan boshlab Toshkent fond birjasida ikkilamchi savdolar, Londonda esa sharsiz savdolar amalga oshiriladi.

Investorlar uchun imkoniyatlar

O'zbekistondagi chakana investorlar UzNIF aksiyalarini quyidagi brokerlik kompaniyalari orqali sotib olishlari mumkin: Alkes Research, Avesta Investment Group, Bluestone Financial Group. Shuningdek, jismoniy shaxslar 200 mln so'mgacha bo'lgan buyurtmalarni Jett servisi (app.jett.uz) yoki Multicard, Zoomrad, MyUTC kabi mobil ilovalar orqali ham amalga oshirishi mumkin.

Jamgarmaning aktiv portfeli

Milliy investitsiya jamgarmasi O'zbekistonning transport, energetika, kommunal xizmatlar va telekommunikatsiya sohalaridagi 13 ta yirik davlat kompaniyasining 25‑40% ulushini o'zida jamlagan. 2025 yil 31 dekabr holatiga ko'ra jamgarmaning umumiy qiymati 2,44 milliard dollarni tashkil etadi.

IPOdan tushgan mablag'lar to'liq davlat budjetiga o'tkaziladi, bu esa infratuzilma loyihalari, ijtimoiy dasturlar va iqtisodiy diversifikatsiya uchun qo'shimcha moliyaviy manba yaratadi.

Tayanch investorlar va xalqaro hamkorlik

UzNIF IPO loyihasida BlackRock, Franklin Resources va Redwheel boshqaruvidagi fondlar, shuningdek, Allan & Gill Gray Foundation'ga tegishli ikki g‘aznachilik kompaniyasi asosiy investorlar sifatida qatnashadi. Ular bilan amalga oshirilgan 300 million dollar qiymatidagi GDR obunasi jamgarmaning xalqaro ishonchliligini oshiradi.

Bu birinchi IPO O'zbekiston kompaniyalarining xalqaro fond bozoridagi izlanishlari uchun muhim bosqich bo'lib, mamlakatimiz iqtisodiy rivojlanish strategiyasiga muvofiq investitsion infratuzilmani yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.