Amazon asoschisi Jeff Bezos va sobiq Google Verily hamkorlari Vik Bajaj birgalikda 2023-yil oxirida Prometheus nomli fizika sohasiga yo'naltirilgan sun'iy intellekt startapini ishga tushirdi. So'nggi bosqichda kompaniya $12 milliard sarmoya to'plab, $41 milliard baholashga erishdi. Bu mablag‘ning asosiy manbalari Bezosning o‘zi, JPMorgan Chase, Goldman Sachs, BlackRock kabi yirik moliyaviy institutlar.
Prometheus “artificial general engineer” – ya’ni “sun'iy umumiy muhandis” deb ataladigan dasturiy platformani yaratishga intiladi. Bu platforma murakkab jismoniy tizimlarni, masalan, reaktiv dvigatellar, tibbiyotda ishlatiladigan dori birikmalari yoki boshqa yuqori texnologik mahsulotlarni dizayn qilish va ishlab chiqarishni avtomatlashtiradi.
Oddiy sun'iy intellekt tizimlari ma'lum bir vazifani bajaradi – tasvirni tanish, matnni tarjima qilish yoki o‘yin o‘ynash. “Umumiy muhandis” esa bir necha bosqichni birlashtiradi:
Bu jarayonlar birgalikda avtomatlashtirilgan bo‘lgani uchun inson muhandisning ko‘p vaqt talab qiladigan ishlari qisqa muddat ichida bajariladi.
Bezos bu texnologiyani “mehnat tanqisligi”ga qarshi kurashish vositasi deb atadi. Unga ko‘ra, AI orqali ishlab chiqarish samaradorligi oshganda, odamlar kamroq ish bilan band bo‘lishadi, lekin qolgan ishlar yuqori malaka talab qiladi. Natijada, iqtisodiy daromadlar oshadi, hayot sifati yaxshilanadi.
Yig‘ilgan $12 milliardning katta qismi kompaniyaning hisoblash quvvatini kengaytirishga sarflanadi. Fizik AI tizimlari katta hajmdagi ma'lumotlarni tezda qayta ishlash, murakkab simulyatsiyalarni bajarish va real vaqt rejimida natijalar berish uchun yuqori darajadagi serverlar, GPU klasterlari va maxsus chiplar talab qiladi.
Prometheus hozirgi paytda 150 xodimdan iborat bo‘lib, San-Fransisko, London va Zürih shaharlarida ofislarga ega. Ular o‘z ishlarini maxfiy saqlab, hozirgi bosqichda qanday mahsulotlar yaratganini oshkor qilmaydi. Biroq, so‘nggi yillarda “fizik AI” sohasiga qiziqish ortib bormoqda. Investorlar bu sohani sof dasturiy ta’minotdan ko‘ra himoyalangan bozor deb hisoblaydilar, chunki jismoniy mahsulotlar yaratish uchun katta kapital va texnik infratuzilma talab qilinadi.
Prometheusning muvaffaqiyati sun'iy intellektning faqat raqamli dunyo bilan cheklanmasligini, balki real jismoniy dunyoda ham inqilobiy o‘zgarishlar keltirishi mumkinligini ko‘rsatadi. Agar “umumiy muhandis” keng qo‘llanilsa, aviasiya, energetika, tibbiyot, avtomobilsozlik kabi sohalarda yangi avlod mahsulotlar tezroq va arzonroq ishlab chiqilishi mumkin.
Shu bilan birga, bu texnologiya mehnat bozorida ham o‘zgarishlarga olib keladi. Mutaxassislar yangi ko‘nikmalarni o‘rganish, AI bilan hamkorlikda ishlashga tayyor bo‘lishlari lozim. Bu esa ta’lim tizimi va kasb-hunar rivojlanishiga yangi talablar qo‘yadi.
Umuman olganda, Jeff Bezosning Prometheus startapi sun'iy intellektni fizika sohasiga qo‘shib, kelajakda inson hayotini yanada qulay va samarali qilishga qaratilgan katta qadamdir.
Theker AI robot startapi 85 mln dollar mablag‘ bilan ko‘p vazifali fabrik robotlarini yaratadi, sanoat avtomatlashtirishini yangi bosqichga olib chiqadi.
Coinbase AI agenti x402 protokoli orqali ma'lumotlarga kirib, avtomatik savdo va premium tadqiqotlarga to‘lovni amalga oshiradi, foydalanuvchilarga qulaylik yaratadi.
Rich Sutton sun'iy intellektning ijodiy qobiliyatlari va kashfiyot jarayonini qanday tushunadi – AI kelajagi uchun muhim fikrlar.
German sudining muhim qarori Google'ni AI orqali berilgan noto'g'ri javoblar uchun mas'ul tutadi, sun'iy intellektning huquqiy chegaralarini belgilaydi.