Iranning Amerika Qo'zg'alishlari: Neft Narxlariga Ta'sir

2026-yil 16-sentyabrda Federal Rezerv banki foiz stavkalari oshirdi. Shu kuni Iran parlamenti raisi Mohammad Bagher Ghalibaf ijtimoiy tarmoqlarda matematik formulani joylashtirdi. Ushbu formulaning maqsadi Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish edi. Ghalibaf formulani o'zgartirdi va ikki yangi o'zgaruvchi qo'shdi, ulardan biri Fors ko'rfazi, ikkinchisi esa Bab el-Mandeb bo'g'oziga oid.

Formulaning mazmuni

1993-yilda Stanford iqtisodchisi John Taylor markaziy banklar uchun formulani ishlab chiqdi. Ushbu formulani Taylor qoidasi deb atashadi. Bu qoidaga ko'ra, agar narxlar tez o'sayotgan bo'lsa yoki iqtisodiyot normaldan yuqori darajada ishlayotgan bo'lsa, foiz stavkalari oshirilishi kerak. Aks holda, foiz stavkalari pasaytirilishi kerak.

Formulani ingliz tiliga tarjima qilganda, quyidagicha ko'rinadi:

• Foiz stavkasi = Tayyor foiz stavkasi + Inflyatsiya + 0.5 × (Inflyatsiya − Maqsad) + 0.5 × (Iqtisodiyotning bo'shligi)

Ghalibaf ushbu formulani saqlab qoldi, ammo ikki yangi qism qo'shdi. Ular Fors ko'rfazi va Bab el-Mandeb bo'g'ozlariga oid.

Neft narxlariga ta'sir

Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi. Neft narxlarining oshishi barcha narxlarning oshishiga olib keladi. Federal Rezerv banki narxlarni boshqarish uchun foiz stavkalari oshiradi, ammo agar inflyatsiya neft narxlarining oshishi tufayli kelib chiqsa, foiz stavkalari oshirish yordam bermaydi.

Ghalibafning formulasi Fors ko'rfazi va Bab el-Mandeb bo'g'ozlariga ta'sir ko'rsatish orqali neft narxlariga ta'sir etish mumkinligini ko'rsatdi. Bu esa Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini beradi.

Taqqoslash va oqibatlar

Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi. Bu esa Federal Rezerv bankining qarorlariga ta'sir etish imkoniyatini beradi. Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi.

Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi. Bu esa Federal Rezerv bankining qarorlariga ta'sir etish imkoniyatini beradi. Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi.

Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi. Bu esa Federal Rezerv bankining qarorlariga ta'sir etish imkoniyatini beradi. Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi.

Xulosa

Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi. Bu esa Federal Rezerv bankining qarorlariga ta'sir etish imkoniyatini beradi. Ghalibafning formulasi neft narxlariga ta'sir ko'rsatish orqali Amerika Qo'zg'alishlariga ta'sir etish imkoniyatini ko'rsatdi.

Asl manba: jaymartin.substack.com