Google Pixel telefonlariga reklama kelib bordi: "toza" tajriba qanday buzilmoqda

Yillar boyi Pixel telefonlarining eng katta afzalligi — bu toza, reklamasiz va "bloatware"siz Android tajribasi edi. Samsung, Xiaomi yoki boshqa brendlardagiiltib, Google o'z qurilmalarida hech qanday uchinchi tomon ilovasini majburiy o'rnatmasdan, hatto bildirishnoma paneli ham toza saqlardi. Lekin Pixel 11 seriyasi anketi bilan bu tavsif o'zgarib bormoqda.

Nima o'zgarib ketti

Google avval "Pixel Tips" nomli ilova orqali foydalanuvchilarga yangi Android xususiyatlari va qo'llanmalar haqida xabar berardi. Yil oldin ilova "My Pixel" ga qayta brendlandi va ichiga "Do'kon" bo'limi qo'shildi — shu yerda Google o'z aparaturasi (Pixel Watch, Pixel Buds, Fitbit va boshqalarni) sotadi. Hatto bu ham qabul qilinishi mumkin edi: foydalanuvchi o'zi xohlaganda mahsulotlarni ko'rishi uchun qulaylik.

Muammo shundaki, Google endi foydalanuvchi roziligi olmasdan, hatta ilovani bir marta ham ochmasdan, "Yangi mahsulotlar va takliflar" nomli bildirishnoma kategoriyasi orqali reklama yuborishni boshladi. Android Authority muallifi o'zida factory reset qilib, nusxa tiklamasdan, ilovani ochmaganda ham reklama kelganini tasdiqlaydi. Bu — Pixel falsafasining yuzasidan ziddiy o'zgarish.

Android bildirishnoma tizimi: kuchli, lekin noqulay boshqaruv

Android 8.0 Oreo (2017 yil) dan beri mavjud "bildirishnoma kanallari" (hozir "bildirishnoma toplamlari" deb ataladi) — bu eng moslashuvchan bildirishnoma boshqaruv mexanizmlaridan biri. Har bir ilova o'z xabarlari uchun toplamlar yaratishi va foydalanuvchi har bir toplamni alohida o'chirishi yoki sozlashi mumkin. "My Pixel" ilovasi quyidagi toplamlarga ega:

• Yangi xususiyatlar va maslahatlar — tizim yangilanishidan keyin yangi imkoniyatlar haqida ma'lumot.
• Hisob va buyurtma yangilanishlari — sotib olingan mahsulotlar yetkazib berilishi va to'lov holati.
• So'rovnoma va tadqiqotlar — foydalanuvchi tajribasini o'rganish uchun takliflar.
• Savat eslatmalari — sotib olinmagan mahsulotlar haqida xatirlatma.
• Yangi mahsulotlar va takliflar — bu yerda reklama yashirin.

Foydalanuvchi faqat oxirgi toplamni o'chirsa, foydali xabarlardan (yangilanishlar, buyurtma kuzatuvi) mahrum bo'lmasdan reklama oqimini to'xtatishi mumkin. Ammo bu yo'l talab qilinadi: foydalanuvchi o'zini tizim sozlamalarining chuqurlarida qidirib topishi kerak.

Nega bu muhim: "Kamchilik" dan "odat" ga o'tish

Bitta reklama — bu qiyomat emas. Lekin Google hozirda tarixidan ko'ra ko'proq aparatura mahsuloti chiqarmoqda: Pixel A-seriyasi, Pixel Tablet, Pixel Watch, Pixel Buds, Fitbit liniyasi, hatto "Googlebooks" (kitob xizmati) kabi yangi yo'nalishlar. Har bir yangi anketa — bu yangi reklama volasi. Agar har birini o'chirish uchun alohida sozlamaga kirish kerak bo'lsa, bu tezda charchagan ishga aylanadi.

Undan tashqari, bu — qiyalik burchakning (slippery slope) boshlangichi. Google hozir "My Pixel" ilovasini reklama kanali sifatida ishlatmoqda. Ertaga qayerga o'tadi? Gemini sun'iy intellekti suhbat o'rtasida mahsulot taklif qilishi mumkinmi? Chrome brauzerida "Yangi Pixel telefonini sotib oling" banneri ko'rinishi mumkinmi? Google ekotizimining har bir nuqtasi reklama platformasiga aylanishi — bu Pixel sotuv argumenti ("biz reklama bermaymiz") ni aylantirib tashlaydi.

Samsung bilan taqqoslash: farq qoldi, lekin qancha?

Samsung One UI da reklama — bu tizimga to'siq qilingan xususiyat: "Samsung Global Goals" bildirishnomalaridan tortib, "Samsung Pay" va "Samsung Health" ichidagi takliflarga qadar. Foydalanuvchilar yillar boyi bu haqida shikoyat qilmoqda, lekin Samsung bu modelni o'zgartirmayapti, chunki bu — bevosita daromad manbai.

Google hali shu darajaga yetmagan. Pixel hali ham uchinchi tomon ilovalarsiz (Microsoft, Meta ilovalari majburiy o'rnatilmaydi) va tizim darajasida reklama yo'q. Lekin brend ilovasi orqali reklama yuborish — bu Samsung yo'lining birinchi qadami. Farq shundaki, Samsung bu ishni tizim dasturchilari sifatida qiladi, Google esa "foydalanuvchi xizmati" ilovasi nomi ostida yashirib.

Cheklovlar va ochiq savollar

• Standart o'rnatilgan (default) sozlamalar: Yangi telefon sotib olgan foydalanuvchi reklama o'chirish haqida bilmasligi mumkin. Ushbu toplam standart ravishda yoqilgan holatda keladi.
• Ruxsat modeli: Android 13 dan beri ilovalar bildirishnoma yuborish uchun ruhsat so'rashlari kerak. "My Pixel" tizim ilovasi ekanligi uchun bu talabdan ozodligi mumkin, lekin shaffoflik yo'qligi tashvishlantiradi.
• Ilovani o'chirish natijalari: "My Pixel" ni o'chirish (disable) reklama to'xtatadi, lekin yangilanishlardan keyin yangi xususiyatlar haqida avtomatik ma'lumot ham yo'qoladi. Bu — tanlovsiz tanlov.

Foydalanuvchi nima qilishi kerak (hozircha)

Eng samarali yechim — bildirishnoma toplamlarini sozlash. Bu 30 soniya vaqt oladi va tizim darajasida ishlaydi, ya'ni Google serveridan reklama kelmasin, lekin telefon uni ko'rsatmasin degan ma'noni bermaydi. Quyidagi yo'l bilan o'ting:

1. "My Pixel" ilova ikonasini uzoq bosib turing.
2. "Ilova ma'lumotlari" (App info) ni tanlang.
3. "Bildirishnomalar" (Notifications) bo'limiga kiring.
4. "Bildirishnoma toplamlari" (Notification categories) ostidagi "My Pixel" ni bosing.
5. "Yangi mahsulotlar va takliflar" (New products and offers) o'qini o'chiring.

Shaxsiy tajribamda faqat "Yangi xususiyatlar" va "Buyurtma yangilanishlari" toplamlari yoqilgan holda qoldirildi — bu minimal va foydali to'plam.

Xulosa: ishonch yo'qolishi haqida

Google Pixel ni "Android nima ekanligini ko'rsatuvchi" qurilma sifatida pozitsionlashtirgan. Bu — faqat texnik me'yor emas, axloqi bir xil. Foydalanuvchi premium narx to'laydi va toza tajriba kutadi. Bitta reklama kategoriyasi qo'shilishi — bu yetkazib berilishi mumkin bo'lgan katta o'zgarishning belgisi. Google hozircha o'chirish imkoniyatini qoldirgan, lekin keyingi Android versiyalarida bu toplam tizimdan butunlay yashirilishi yoki o'chirish qiyinlashtirilishi haqida kafolat yo'q.

Texnologiya nashriyotlari va foydalanuvchi jamiyati bu jarayonni kuzatishi kerak. Chunki Pixel reklama bermasa — bu Google ning tanlovi, majburiyati emas. Va tanlov — o'zgartirilishi mumkin.