Google AI hisoblash quvvati: Global bozorning 25% ga egalik qilmoqda

Sun'iy intellekt (AI) texnologiyalari bugungi kunda har bir sohada o'z aksini topmoqda – tibbiyotdan moliyaviy xizmatlargacha, sanoat avtomatlashtirishidan ijtimoiy tarmoqlargacha. Biroq, bu texnologiyalarni rivojlantirish uchun zarur bo'lgan hisoblash quvvati ham katta miqdorda investitsiyalarni talab qiladi. So'nggi tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, Google kompaniyasi global AI hisoblash bozorining taxminan 25 foizini egallab, 3,8 million TPU (Tensor Processing Unit) va 1,3 million GPU (Graphics Processing Unit) bilan sanoatni boshqaradi.

Googlening AI infratuzilmasi qanday shakllanadi?

Google o'zining sun'iy intellekt platformasini ikki asosiy komponentga bo'linadi: TPU va GPU. TPU – bu Google tomonidan maxsus ishlab chiqilgan, AI modellari, ayniqsa chuqur o'rganish (deep learning) vazifalarini tezlashtirishga mo'ljallangan chip. GPU esa an'anaviy grafik protsessor bo'lib, ko'p yillar davomida AI hisoblashida ham keng qo'llanilib kelgan.

• TPU (Tensor Processing Unit): 2024 yilga kelib, Google dunyodagi eng katta TPU tarmog'iga ega bo'lib, 3,8 million dona chipni o'z ichiga oladi. Bu chiplar maxsus ma'lumot markazlarida joylashgan bo'lib, mashina o'rganish algoritmlari uchun yuqori samaradorlikni ta'minlaydi.
• GPU (Graphics Processing Unit): Googlening 1,3 million GPU'lari ham keng tarqalgan AI ish yuklarini bajaradi, ayniqsa tasvir va video tahlili, tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) kabi sohalarda.

Ushbu ikki turdagi protsessorlar birgalikda ishlash orqali Google Cloud Platform (GCP) foydalanuvchilariga AI loyihalarini tez va samarali amalga oshirish imkonini beradi.

Nega Google bu darajada yetakchilik qiladi?

Googlening AI bozorida yetakchi bo'lishining bir necha asosiy sabablari mavjud:

1. Keng qamrovli ma'lumot markazlari: Google dunyo bo'ylab yuzlab ma'lumot markazlarini boshqaradi, bu esa hisoblash resurslarini global miqyosda taqsimlashga yordam beradi.
2. Innovatsion chip dizayni: TPU kabi maxsus chiplar ishlab chiqish orqali Google raqobatchilardan farq qiladi va o'zining AI xizmatlarini yanada optimallashtiradi.
3. Yuqori darajadagi avtomatlashtirish: Google Cloud AI xizmatlari (Vertex AI, AutoML) foydalanuvchilarga kod yozmasdan ham model yaratish imkonini beradi, bu esa platformaning jozibadorligini oshiradi.

Raqobatchilar bilan solishtirganda qanday farqlar bor?

Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure va Alibaba Cloud kabi boshqa yirik bulut provayderlari ham AI hisoblash xizmatlarini taklif qiladi, lekin ularning umumiy chip soni va TPU kabi maxsus protsessorlar miqdori Googlega qaraganda ancha kam. Masalan, AWS asosan NVIDIA GPU'lariga tayanadi, lekin maxsus AI chipi yo'q. Microsoft esa FPGA (Field-Programmable Gate Array) texnologiyasiga e'tibor qaratadi, lekin TPU kabi keng tarqalgan maxsus chipga ega emas.

Googlening kelajakdagi rejalariga qisqacha nazar

Google o'zining AI infratuzilmasini yanada kengaytirishga intilmoqda. Yaqinda kompaniya yangi avlod TPU'larni, ya'ni TPU v5 va v6 versiyalarini ishga tushirishni rejalashtirgan, bu esa hisoblash samaradorligini 30% ga oshirishi kutilmoqda. Shuningdek, Google AI ekotizimini yanada rivojlantirish maqsadida, ochiq manba (open source) kutubxonalar va model galereyalarini kengaytiradi.

Mahalliy kompaniyalar va tadbirkorlar uchun qanday foyda?

O'zbekistondagi startaplar, ilmiy tadqiqot institutlari va kichik bizneslar ham Google Cloud AI xizmatlaridan foydalanish orqali global darajadagi hisoblash quvvatiga ega bo'lishlari mumkin. Bu esa mahalliy loyihalarning tezroq rivojlanishiga, yangi mahsulotlar yaratishga va raqobatbardosh bo'lishga yordam beradi.

Umuman olganda, Googlening AI hisoblash bozoridagi 25% ulushi, 3,8 million TPU va 1,3 million GPU'lar orqali texnologik yetakchilikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Bu raqamlar nafaqat kompaniyaning o'ziga, balki butun AI ekotizimiga ham katta ta'sir ko'rsatadi.