AQSh Xalqaro Xavfsizlik Departamenti (DHS) va Gumruk va Sarrash Himoyasi Idorasi (CBP) tahrib qilingan immigrantlarning hozirgi yashash joylarini aniqlash, ularning uylarini suratga olish va pul jarimalarini to'plashni majburiy qilish uchun maxsus tahqiqotchilar — shunchaki "bounty hunter" (mukofot ochuvchilari) deyil, kommersiya tahqiqot agentliklarini — jalb etish bo'yicha $9 millionlik dasturni e'lon qildi. Bu harakat migratsiya siyosatining yangi, ko'proq qattiylashtirilgan bosqichini belgilaydi.
"Tracing and Payment Recovery Services" (Izlash va To'lovni Qaytarish Xizmatlari) nomli dastur ikki yil davomida amal qiladi. Shartnoma hujjatlarida vazifa aniq: tahrib qilingan shaxsning manzilini "kommersiya ma'lumotlari tekshiruvi va jismoniy kuzatuv xizmatlari" yordamida tasdiqlash. Qabul qilinadigan dalillar ro'yxati juda keng: uy surati, kommunal to'lov kvitantsiyalari, ish haqi hujjatlari, sud qarorlari, hatto shaxs vafot etgan bo'lsa — vafoat guvohnomasi. Hukumat "mos keluvchi va ishonchli" deb topgan boshqa hujjatlar ham qabul qilinadi.
Shartnoma bo'yicha ishchilar CBP tasdiqlagan, ingliz va ispan tillarida chop etilgan reklamalarni ham yetkazib berishi shart — ularda CBP ning talab qilayotgan jarima va penya miqdorlari ko'rsatiladi.
Iyul oyiga qarab DHS 1996-yildagi migratsiya qonunining kamdan-kam ishlatilgan bandi asosida — bu band Donald Trumpning birinchi prezidentlik davrida faollashtirilgan — immigrantlarga $84 milliarddan ortiq jarima bergan. Har kuni $998 miqdorida, maksimal 5 yil davomida hisoblab boriladi. Ba'zi shaxslarga yetgan jarima $1,8 millionga yetgan. Legal Aid Society vakili Hasan Shafiqullah uchinchi shaxs tahsilot agentliklari davlat jarimalariga $500 ming qo'shimcha "boshqaruv xizmatlari" to'lovi qo'shib qo'yganini tasdiqladi.
Huquq mutaxassislari bu jarima e'lonlarini "huquqqa zid" deb ataydi: ular sudsiz, og'ri kelib chiqqan prosess natijasida beriladi va maqsadi odamlarni o'zlari ketishlariga majbur qilish (self-deportation). NYU Immigrant Rights Clinic hisoboti ko'rsatdi ki, jarima xabarnomasi olganlar soliq qaytarishlari olingan, ish haqi qisqartirilgan va kredit reytinglari buzilgan.
DHS "CBP Home" ilovasi orqali o'zini ketkazganlarga "toza varoq" va jarimalarni bekor qilishni taqdim etadi. Lekin 2024-yilda Kongress qabul qilingan, sudsiz tahrib qilingan va keyin ICE tomonidan tutilgan shaxslarga nisbatan $5,130 miqdoridagi to'lovni bekor qilish yoki kamaytirish qonunen taqiqlangan. Ya'ni, ilova orqali ketgan shaxs hali ham bu qarzni o'zida ushlab yurishi mumkin.
NYU klinikasi direktori Alina Das bu harakatni "taktiikada katta oshirish" deb baholadi. Public Justice vakili Charles Moore esa buni Trump administratsiyasining qattiq antimigratsiya harakatlarining davomi, kelajakda bu mamlakatlardan AQShga kelishni xohlaganlarni qayg'urtirish maqsadida ekanligi fikrini bildirdi.
CBP hozirgi uchta qarz tahsilot agentligidan foydalangan. Iyul ma'lumotlariga ko'ra, ular AQSh tashqarisida yashovchi hech bitta shaxsni topolmagan. Holatda taxminan 66 397 nafar tahrib qilingan, lekin jarimalarini to'lamagan odam bor edi. Bu natija DHS yangi, agressivroq yo'l — jismoniy kuzatuv va uy suratlarini talab qilish — ga o'tish sababi bo'ldi.
Meksika, Gvatemala va Gonduras xorijiy ishlar vazirliklari WIRED so'rovlariga javob bermadi: ular AQSh bilan maslahatlashganligi yoki hamkorlik qilishi haqida ma'lumot yo'q.
Senatorlar Dick Durbin va Alex Padilla iyulda vakil boshchisi Todd Blanche va DHS vaziri Markwayne Mullin ga xat yozib, qonunga rioya qilayotgan immigrantlarga jarima qo'llashni to'xtatishni talab qildi. ular kutgan savollar: necha jarima kutilayotgan huquqiy status egasi, oilada zo'ravonlik va odam savdosi qurbanilari, yoki yashirin qarz to'plovchilarga o'tkazilgan? Javob muddati iyul 31 edi. Durbin ofisi WIREDga hech bir departament javob bermaganini aytdi.
Durbin: "Birinchi kundan beri Trump administratsiyasi intiqomga asoslangan ko'pchilik tahrib etish kampanyasini olib bormoqda... Endi — 'davlat isrofi' haqida shikoyat qilgandan so'ng va sog'liqni saqlash dasturlarini qisqargandan so'ng — Trump administratsiyasi soliq to'lovchilar pulini, buyruqlari bo'yicha ketgan immigrantlarni izlashga sarflayapti."
Shartnoma bo'yicha shartnomachilar har bir xabardor qilingan shaxs uchun belgilangan to'lov oladi, tezlikka qarab (7, 14, 28 kun) bonuslar bilan. To'lov qarz qaytarilishi bog'liq emas — ya'ni, pul topilmasa ham agentlik to'lanadi. Barcha yig'ilgan ma'lumotlar hukumiyat mulki bo'ladi, cheksiz qayta ishlash huquqi bilan.
Yagona to'lov usuli — federal Pay.gov veb-sayti, bu esa AQSh bank hisobini talab qiladi. Tahrib qilingan odamning mamlakatida bu odamga nisbatan amal qilinmaydi. Agar pul to'lanib olinsa, u "Immigration Enforcement Account" (Migratsiya Qo'llab-quvvatlash Hisobi) ga o'tadi — bu fond immigrantlarni aniqlash, tutish, ushlab turish va tahrib etish uchun mo'ljallangan.
NYU hisoboti ko'rsatdi: ko'plab jarima olganlar aralash statusdagi oilalardan (ba'zi a'zolari AQSh fuqarosi yoki qonuniy yashash huquqiga ega). CBP buni oldindan ko'rib, to'lov "shaxs yoki boshqa shaxs" tomonidan amalga oshirilishi mumkin deb yozgan. Ya'ni, AQShda qolgan ota-ona, aka-uka yoki oiladagi boshqa a'zolar qarzni o'zi ustiga olishga majbur qilinishi mumkin — hatto jarima olgan shaxs mamlakatni tark etgan bo'lsa ham.
Bu dastur migratsiya nazorati sohasida yangi oldingi yo'q turdagi chuqurlikga erishdi: bu faqat chekkadan o'tkazib yuborish emas, chekka yonda ham kuzatuv, bosim va moliya jarohatlarini amalga oshirish. Congress, sudlar va mamlakatlar diplomatik koridorlari bu harakatga qanday reaksiya ko'rsatishi — bu kelajakdagi migratsiya siyosatining yo'nalishini belgilashi mumkin.
Google Home ilovasi 2026-yil avgustda AI Storytime, alarm va timer yaxshilanishlari, kengaytirilgan kamera qo‘llab‑quvvatlash hamda Home Premium AI xulosalari bilan yangilandi.
Duolingo yangilanishi doimiy do'stlar o'rniga ajnabilar faolligini ko'rsatib, o'quvchilarni bezovta qilmoqda. Foydalanuvchilar filtrlash va kuzatuv so'rovlari tizimini talab qilmoqda.
Zed muharriri DeltaDB nomli yangi texnologiyani e’lon qildi — bu fayllarni o‘zgartirish tarixini saqlab, ularni qayta tiklash, nusxalash va birga ishlash imkoniyatini taqdim etadi. Gitga o‘xshash, lekin kod emas, matn fayllari uchun mo‘ljallangan.
Sula loyihasi Scryer Prologda yozilgan Gemini serveri ekanligini, uning arxitekturasi, TLS qo'llab-quvvatlashi va kelajakdagi rejalari haqida batafsil tahlil.