AQSH, Nemet kompaniyaga 1,2 milliard dollarga o'fqor yelonchi loyihalarini to'xtatish uchun to'lov qilmoqda

AQSH hokimiyati, Nemet energiya korxonasidagi RWE bilan 1,2 milliard dollarga qiymatlangan muvofiqanomaga erishib, ularning Atlantika okeanidagi ikkita kattayelonchi loyihasini — Beacon Wind va Empire Wind — ni to'xtatish uchun to'lov qilmoqda. Bu qaror, AQSH ning yangi prezidenti Donald Trump ning energiya siyosatidagi o'zgarishlari bilan bog'liq, u yerli neft va gaz ishlab chiqarishini qo'llab-quvvatlaydigan, ammo yengil energiya loyihalarini cheklovga o'zgartirgan.

RWE kompaniyasi, ushbu loyihalarni 2026-yilgacha yakunlash rejalashtirayotgan edi va ularning birgalikda 3,8 GW quvvat berish imkoniyati bor edi — bu kamil holatda 2,5 million uyga elektr ta'minlashga yetarli. Lekin Trump hokimiyati, "American Energy Dominance" deb nomlangan hujjat orqali, barcha federal suv maydonalaridagi yangi yelonchi loyihalarni to'xtatdi va mavjud loyihalarni tekshirishni boshladi. Bu, RWE ning 1,2 milliard dollarga qiymatlangan loyihasini bekor qilish uchun AQSH dan moyilash to'lovini talab qilgachaga olib keldi.

Texnik taraftan ko'rsa, Beacon Wind loyihasi Massachusetts va Rhode Island kalitalari qat'idagi suvlarda, Empire Wind loyihasi esa New York kalitasidagi qat'idalarda joylashgan. Ikki loyihamiz turbin blizlarini qattiq g'ildirak va chuqur suv shartlariga moslash uchun maxsus dizayndan foydalanmoqda edi. Lekin federal ruxsatlar bekor qilgachcha, loyihalarni tayyorlash jarayoni to'xta va loyihalik kompaniyalar zarar ko'rishga mazbur bo'ldi.

Bu hodisaning iqtisodiy ta'siri katta. RWE ning AQSH bazzasi loyihalari bilan bog'liq investitsiyalarining chegarasi 5 milliard dollarga yaqin, va ushbu bekor qilinadigan loyihalar ularning AQSH strategiyasining markazi bo'ldi. Korxona endi bu loyihalardan foydalanişni to'xtatgach, AQSH bozordagi o'rinini qayta hisoblash va Yevropa yoki Australiya kabi bazarlariga e'tiborni oshirishni ko'rib chiqishi mumkin. Tarixiy taqqoslashda, 2020-yillarda AQSH da yelonchi energiya loyihalari tezroq rivojlanib, federal ruxsatlar tez berilayotgan edi; hozir esa aksincha, siyosat o'zgarishi loyihalarning hayot sikli uchun katta xavf yaratiyor.

Ekologik jihatdan ham, bu qaror AQSH ning iklim o'zgarishlariga qarshi kurashish maqsadlarini sezilarli darajada zaoplashdirayotgan. Yelonchi energia, AQSH ning 2030-yilgacha elektr tayinlashining 30% ni yelonchilardan olish maqsadini erishish uchun muhim rol oynaydi. Loyalohalarni to'xtatish, AQSH ning karbon emissionsini kamaytirish tempini sezilarli darajada yavillatiradi va bu, global iklim kelajagi muvofiqanomasi (Paris Kelajagi Muvofiqanomasi) bajarilishini ogohlantiradi.

Siyosat jihatdan, bu hodisa AQSH ning federal hukumatining energiya loyihalari bilan ishlash uslubida radical o'zgarishini ko'rsatadi. Yerli energiya manbalarini qo'llab-quvvatlash, federal yordamlarni cheklash va mevjud loyihalarni siyasiy tekshirishga o'zgartirish, yengil energiya sohasidagi investitsiyalarning ishonchliliyosini zaoplashdiradi. Xalqaro investitsiyalar, AQSH bozorga kirishni qayta hisoblash va shu jumladan, AQSH ning yengil energiya bozordagi loyihasini zaoplashdirishi mumkin.

Yuqoridagi faktlar ko'rinishida, AQSH ning 1,2 milliard dollarga qiymatlangan bu muvofiqanomasi, faqat bir kompaniya uchun zarar emas, balki global yengil energiya loyihalarining kelajagi uchun muhim belgisi. Investitsiyalar, loyihalarni boshlashdan oldin siyosat istiqbolligini baholashni zaruratga o'zgartirishi mumkin va bu, yengil energiya sohasidagi janglik loyihaning yangi bosqichi bo'lishi mumkin.

Asl manba: bbc.com