Apple o’zining eng ambitsiyoz mahsulotlari — Vision Pro va Siri — ustida ishlaydigan 200 dan ortiq mutaxassisni ishdan bo’shadi. Bloomberg ma’lumotlariga ko’ra, bu qadam kompaniya strategiyasining chuqur o’zgarishini signal beradi: katta, qimmat va nich’lik qurilmalardan keng tarqalishi mumkin, yengil va kunlik foydali "aqlli ko’zgu" form-faktorigaga.
Vision Pro: yuqori narx, past talab
2024-yil boshlarida 3499 dollar narx bilan e’lon qilingan Vision Pro, Apple “spatial computing” (fazoviy hisoblash) tushunchasini massaga yetkazish uchun katta urinish edi. Lekin natijalar kutilganicha bo’lmadi. Qurilma texnik jihatdan ajoyib edi — M2 chiplari, micro-OLED ekranlar, hassas kuzatuv tizimi — ammo foydali scenariylar cheklangan edi. Keng foydalanuvchilar uchun “killer app” (o’ziga xos zarur dastur) topilmadi, og’irligi va qulay emasligi kunlik ishlatishni qiyinlashtirdi.
Natijada Apple hozirgi modellni yangilash (M5 chipli versiya) va arzonroq versiya chiqarib yuborish o’rniga, to’liq yangi yo’nalish — aqlli ko’zgu — tanladi. Bu Meta’ning Ray-Ban Meta o’chko’zlari bilan erishgan muvaffaqiyatga javob. Meta ko’zgu narxi (300 dollar atrofida), form-faktori va AI integratsiyasi (kamera, mikrofondan foydalangan holda kontekstga mos javoblar) massaviy foydalanuvchini o’ziga tortdi. Apple shu modelni o’zlashtirib, o’z ekosistemasi (iPhone, Apple Watch, AirPods) bilan chuqur integratsiya qilmoqchi.
Qaysi jamoalar ta’sirlangan?
Bloomberg manbalari tasdiqlagan holda, qisqartirish ikki asosiy yo’nalishni qamrab oldi:
- Vision Pro o’yin jamoasi: “Deyarli yopildi” deb atalgan. Bu platforma uchun maxsus o’yin kontenti yaratish va o’yin motorlari (Unity, Unreal) integratsiyasini ta’minlashga bag’ishlangan komanda edi. Uning yopilishi — Apple hozirgi bosqichda Vision Pro ni o’yin konsoli sifatida pozitsionlashmayotganini, balki professional ish va media tahrirlash qurilmasi sifatida ko’rayotganini ko’rsatadi.
- Immersive (cho’qib qo’nish) kontent jamoasi: Hajmi “kamaytirildi”. Apple TV+ uchun 3D/180-darajali videolar va interfaol tajribalar ishlab chiqish resurslari qisqartirildi. Bu kontent yaratish qiyin va qimmat, aks holda tomosha qiluvchi auditoriya hali kichik.
Apple rasmiy bayonotida bu o’zgarishlarni “foydalanuvchilar uchun eng yaxshi tajribalarni taqdim etish uchun biznesni rivojlantirish” deb tavsifladi va yangi lavozimlar yaratilayotganini qo’shdi. Ammo praktikada bu resurslarni AI va aqlli ko’zgu yo’nalishlariga aylantirish harakati.
Siri: kechikkan yangilanish, yangi umidlar
Siri tomoni ham o’zgarishlardan o’tib chiqmoqda. Apple 2024-yil WWDC da Apple Intelligence platformasi tarkibida yangilangan, katta til modellariga asoslangan Siri ni e’lon qildi. Yangi versiya kontekstni tushunishi, ekrandagi ma’lumotlar bilan ishlashi va murakkab vazifalarni bajarishi kerak. Lekin umumiy foydalanuvchilarga beta versiyasi faqat 2024-yil oxiriga yaqin kelib chiqmoqda.
Siri jamoasidan qisqartirish bu kechikishlar natijasida kelib chiqqan tuzatish harakati bo’lishi mumkin. Apple ovozli yordamchini faqat buyruq bajaruvchidan haqiqiy AI agent ga aylantirishda katta resurs sarflamoqda. Bu yerda ham raqobat tashvishlantiruvchi: Google Gemini va ChatGPT ovozli rejimlari tezlashtirilayotganda, Apple o’z ekosistemasi ichida yopiq, lekin kuchi va ishonchli yechim yaratishga majbur.
2027 yilga qaratilgan strategiya
Eng muhim signal — Apple o’z aqlli ko’zgularni 2027-yil WWDC da e’lon qilish, va yil oxiriga yetkazib berish rejasini tasdiqlashi (Bloomberg orqali). Bu uzoq muddatli reja. Bu o’rtacha 3 yil davomida Apple quyidagilarni hal qilishi kerak:
- Miniatyrlashtirilgan ekran texnologiyasi (micro-LED yoki OLED-on-silicon) va batareya hayotini kun davomida ta’minlash.
- iPhone’dan mustaqil, lekin unga bog’liq ishlash arkitekturasi (Wireless, Ultra Wideband).
- Kuzatuv va Kamera tizimi: Maxfiylik va xavfsizlik standartlarini saqlab, real vaqtda ob’ektlarni tanish (Visual Intelligence).
- Yengil OS: visionOS ning qisqartirilgan, energiya tejamkor versiyasi.
Shu vaqtgacha Vision Pro — bu zamonaviy texnologiyalar laboratoriysi rolini o’ynaydi. M5 chipli yangilanishi (2025/2026 yilga rejalashtirilgan) professional foydalanuvchilar (dizaynerlar, insonparvarlar, tahsil) uchun kuchi yetarli bo’ladi, lekin massaviy mahsulot emas.
Ochiq savollar va cheklovlar
Apple’ning bu pivoti (burulishi) ba’zi risklarni beradi. Birinchisi, Vision Pro ekosistemi rivojlanishi to’xtab qolmasligi kerak. Agar dasturchilar platformaga e’tiborni yo’qotsa (o’yin jamoasi yopilgani sababli), kelajakdagi aqlli ko’zgu uchun ilovalar bazasi tayyor bo’lmaydi. Ikkinchisi, Meta’ning oldindan bosqichi. 2027 yilgacha Meta 3-4-avlod o’chko’zlarni chiqarishi, AI modellarini yanada kuchaytirishi va narxni pastlantirishi mumkin. Apple “ikkinchi, lekin yaxshiroq” strategiyasi bu yerda sinovdan o’tadi.
Uchunchisi, Siri ishonchliligi. Foydalanuvchilar yillar ovozli yordamchidan nafaqat emas, balki “tushunmaslik” ga shikoyat qilardi. Agar yangilangan Siri (Apple Intelligence) kutgan darajada ishlamasin, aqlli ko’zgu interfeysi (qo’l harakati yo’q, faqat ovoz va kuzatuv) buzilgan tajriba beradi.
Xulosa: resurslarni kelajakga yo’naltirish
Apple 200 dan ortiq mutaxassisni ishdan bo’shadigan qarori — bu buzarish emas, balki strategik resurslarni qayta taqsimlash. Kompaniya “spatial computing” g’oyasidan imtiz qilmadi, aksincha, uni massaga yetkazish yo’lini o’zgartirdi. Qimmat, og’ir, nich’lik bosh qismi (headset) o‗rniga — arzon, yengil, AI-ga boy, ko’zgu shaklidagi qurilma.
Kelajakdagi yillar Apple uchun sinov bo’ladi: ular Meta bilan yarim yuzlab dollarli bozorda raqobatlashishni, o’z ekosistemi quvvatidan foydalangan holda, haqiqatan ham kunlik kerakli aqlli ko’zgu yaratishlari kerak. Hozircha Vision Pro professional maxsus vosita sifatida qoladi, asl urush 2027-yilda aqlli ko’zgu maydonida bo’lib o’tadi.