Apple korporatsiyasida rahbariyat o'zgarishlari to'lqin ko'rinib ketmoqda. Bloomberg ma'lumotlariga ko'ra, kompaniyada 37 yil ishlagan veteran Phil Schiller App Store boshligidan ozodildi. Bu o'zgarish Tim Cookning chief executive officer (bosh direktori) lavozimidan ketishi va John Ternusning yangi CEO sifatida ishga tushishi fonida bo'layapti.
Phil Schiller 1987-yildan buyon Apple bilan bog'liq (1993-1997 oralig'ida 4 yillik tanaffus bilan). U 2015-yildan App Store boshlig'ini amalga oshirib kelgan. Uning nazorati ostida App Store yillik milliardlar dollarlik daromad keltirib beruvchi, lekin ham shartnoma shartlari va ichki to'lov tizimi bo'yicha doimiy huquqiy janglar markazi bo'lib o'sgan platforma shakllandi.
Schiller butunlay kompaniyadan ketmaydi. Uning "Apple Fellow" — yani kompaniyaga ajoyib texnik yoki rahbariyat hissasi qo'shgan shaxslarga belgilangan nisbatan ramziy lavozimi qoldi. Ammo ichki manbalar bu qadamni Schillerning yaqinda bemorlikka yoki nafaqaga chiqishining oldindan belgilangan bosqichi deb baholayotgan.
Eng e'tiborga loyiq texnik o'zgarish — App Store tarkibiy pereneshi. Hozirgacha bu bo'lim marketing strukturasi ichida edi, endi u Eddy Cue boshlagan Services (Xizmatlar) bo'limiga o'tkazilmoqda. Bu harakat strategik: Apple uchun App Store faqat mahsulotni sotish kanali emas, balki abobora modeli (Apple Music, iCloud, Apple TV+) va komissiya daromadlari asosidagi mustahkam biznes modeli yagona markazi.
Kunlik operatsion boshqaruv 14 yildan beri App Store bo'limida ishlagan Carson Oliverga topshirilmoqda. Oliver ichki kadrdan bo'lib chiqqanligi va platformaning ichki mexanizmlarini chuqur bilishi o'tishni tinchlantirishi kerak. Lekin bu perenesh App Store'ni marketing strategiyasidan emas, xizmatlar ekosistemasi qismida rivojlantirish niyatini ko'rsatadi.
Schiller davrining eng katta sinovi — Epic Games bilan antitrust (raqobatga qarshilik) huquqiy urushi bo'ldi. Epic 2020-yilda Apple'ning ichki to'lov tizimi (IAP) va 15-30% komissiyasi monopolya shakllantirgan deb davoga berdi. Sud monopolya aybini rad etdi va asosan Apple gaqqol qildi, lekin dasturchilarga tashqi to'lov variantlari havolasini berishni majbur qildi. Bu jarayon hali ham tugamagan: Apple komissiya hajmini qanday hisoblash va tashqi havolalar qanday ko'rinishi kerak bo'lishi bo'yicha yangi talablarga uchrayapti. Schiller ketishi bu murakkab huquqiy va moliyaviy o'yinning yangi bosqichiga tushishi vaqti bilan mos keladi.
Schiller — yagona emas. Oxirgi oylarda Apple tark etgan katta ismlar ro'yxati ko'payib bormoqda:
Bu masshtabda ketish — oddiy avlod almashinuvi emas. Bu Apple tarkibida "old guard" (eski gvardiya) davrining yakunini va yangi avlod rahbariyatining formashini bildiradi. Bu jarayon kompaniya strategiyasining, mahsulot fikrlashining va korporativ madaniyatning qanday o'zgarishi mumkinligini ko'rsatadi.
Paul Meade ketishi va Vision Pro jamoasining qisqartirilishi alohida eshitib turiladi. Bu Apple'ning yangi kategoriyaga (spatial computing) kirish strategiyasining murakkabligini ko'rsatadi. Birinchi avlod mahsuloti bozor qabulini topish uchun kurashmoqda, shu vaqtda uning arxitekti raqobatchi (OpenAI) ga o'tib ketadi. Bu Apple'ning AI sohasida qanchalik rag'batlantiruvchi va saqlab qoladigan muhit yaratganligi (yoki yaratmaganligi) savolni tug'diradi.
Manbaga ko'ra, John Ternus yangi CEO bo'lib kelmoqda. U hali Apple'ning Hardware Engineering (Aparaturo ta'minoti) boshlig'i edi. Uning oldida juda murakkab vazifalar turib:
Ternus texnik yutuqlar bilan tanilgan, lekin korporativ strategiya va moliyaviy boshqaruv maidanida yangi tajriba o'zlashtirishi kerak bo'ladi.
Yaqin kelajakda App Store siyosatida aniqroq o'zgarishlar kutilishi lozim: tashqi to'lov tizimlari integratsiyasi kengayishi, komissiya strukturasi reviziyasi (ayrim bozorlarda) va dasturchilar uchun shaffoflik. Xizmatlar bo'limi (Services) daromadlarda iPhone ni tashlab o'tishi davom etaver, bu esa App Store'ni hamma narsaning markaziga qo'yadi.
Schiller kabi shaxslar ketganda, ular bilan birga institutsiya xotirasi ham ketadi. Yangi rahbariyat (Oliver, Ternus, Cue) bu xotirani qanchalik saqlashi va qanchalik o'zlari yangi qoidalar o'ynashi — bu Apple keyingi 5-10 yil uchun qanday ko'rinishini belgilab beradi. Hozircha signal aniq: Apple xizmatlar (services) kompaniyasiga aylanib bormoqda, va bu yo'l App Store orqali o'tadi.
Google Wallet Android foydalanuvchilari uchun Ohio shtat ID-kartasini qo'llab-quvvatlashni boshladi. Bu 10 oylik tanaffusdan keyin 12-viloyat/joriy hudud bo'lib, standartlashtirish, maxfiylik va haqiqiy qo'llanish shartlari hali ham takomillashtirilmoqda.
Meta platformasi AI-profillarni aniq belgilashni majburlashtirdi: belgisiz hisoblar tavsiya lentalaridan chiqariladi.
Y Combinator hamkori Circleback cheksiz transkripsiya va 30 kunlik tarix bilan bepul rejimni e'lon qildi. Bu Granola, Read AI va Fireflies kabi raqobatchilar bilan jangda yangi bosqich.
Google, Trump farmoyishi asosida Ontario ko‘lini AQShda «Amerika ko‘li» sifatida ko‘rsatmoqda. Kanadada va dunyo qolgan yerlarida eski nom saqlanib qoladi.