Apple iPhone yangi avlodi narxi oshishi ehtimoli

Apple yangi iPhone avlodini namoyish qilganida, foydalanuvchilar kutilmagan bir o'zgarish – narxning oshishi – bilan duch kelishlari mumkin. Bu o'zgarish xotira (RAM) narxlarining keskin ko'tarilishi va global chip yetkazib berish zanjiridagi muammolar bilan bog'liq.

Xotira tanqisligi va "chipflatsiya"

So'nggi yillarda DRAM va NAND xotira narxlari doimiy pasayish trendida edi, bu esa iste'mol elektronikasini yanada qudratli va arzon qilishga yordam berdi. Ammo AlphaSense ma'lumotlariga ko'ra, o'tgan chorakda kompaniya transkriptlarida "memory prices" va "memory shortage" iboralari 473 marta tilga olingan. Bu raqam xotira tanqisligi sanoatning keng qamrovli muammosiga ishora qiladi.

AI ning xotira talabiga ta'siri

Sun'iy intellekt (AI) texnologiyalari, ayniqsa generativ AI, katta hajmdagi RAMga ehtiyoj sezadi. Hozirgi kunda AI ma'lumot markazlari high-bandwidth memory (HBM) deb ataluvchi maxsus DRAM turini qo'llaydi. HBM an'anaviy DRAMga nisbatan uch baravar ko'proq silikon vafli talab qiladi, bu esa ishlab chiqarish quvvatini yanada siqib qo'yadi.

AI chip ishlab chiqaruvchilari – Nvidia, AMD, Meta, Microsoft – HBM uchun yuqori narxlarni to'lashga tayyor, bu esa xotira ishlab chiqaruvchilarining daromadini oshiradi, lekin umumiy bozor ta'minotini kamaytiradi.

Xotira ishlab chiqaruvchilarning strategik qarorlari

Uchta yirik xotira kompaniyasi – Samsung, SK Hynix, Micron – bozorning taxminan 90 foizini egallaydi. Counterpoint ma'lumotlariga ko'ra, 2026 yil ikkinchi choragida Samsung bozor ulushini 39 foiz, SK Hynix 26 foiz, Micron 25 foizga ega edi. Bu konsentratsiya bozorni bir necha katta o'yinchilarga bog'laydi.

Micron prezidenti va COO Manish Bhatia "ko'proq vafli quvvatini qurishimiz kerak" deb ta'kidladi. Ular an'anaviy DRAM ishlab chiqarish usulini kengaytirish o'rniga, yangi fabrikalar va katta vafli ishlab chiqarish liniyalarini barpo etishga intilmoqda.

• 2021 yilda pandemiya davrida talabning oldindan oshishi, lekin keyinchalik iste'molchi xarajatlar pasayishi tufayli ishlab chiqaruvchilar zaxiralarni ortiqcha sotib oldi.
• Bu ortiqcha zaxiralar kompaniyalar uchun moliyaviy yo'qotishlarga olib keldi va kengayish rejalarini sekinlashtirdi.
• AI bozorining keskin o'sishi, ayniqsa generativ modellar, kutilmagan darajada xotira talabini oshirdi.

iPhone narxiga ta'siri

iPhone ichidagi xotira ikki turga bo'linadi: DRAM – vaqtinchalik ma'lumotlarni saqlash, va NAND – doimiy saqlash. AI funksiyalarini telefonlarda mahalliy darajada ishlatish uchun, ishlab chiqaruvchilar ko'proq va tezkor DRAMga ehtiyoj sezadi. Bu esa komponent narxini oshiradi.

Apple o'z mahsulotlarida xotira hajmini oshirishi mumkin, lekin bu qo'shimcha xotira har bir modelga qo'shimcha narx qo'shadi. Bozor tahlilchilari, xususan Counterpoint mutaxassislari, AI talabining kengayishi va HBM ishlab chiqarish quvvatining cheklanishi iPhone narxining 2024-2025 yillarda 5‑10 foizga oshishiga olib kelishi mumkinligini taxmin qilmoqda.

Kelajakda nimalar kutish mumkin

Yaqin yillarda xotira narxlarining barqarorlanishi uchun bir necha omil muhim:

• Yangi vafli fabrikalar: Samsung va Micron kabi kompaniyalar yangi ishlab chiqarish bazalarini barpo etish orqali quvvatni oshirishga harakat qilmoqda.
• Texnologik innovatsiyalar: 3D xotira paketlash, chiplet arxitekturasi va yangi yarimo'tkazgich materiallari xotira zichligini oshirishi mumkin.
• Talabni diversifikatsiya qilish: AI infratuzilmasi va iste'molchi qurilmalari o'rtasidagi talabni muvozanatlashtirish uchun, ishlab chiqaruvchilar mijozlar bilan uzoq muddatli kontraktlar tuzadi.

Ammo bu choralar ham bir necha yil ichida natija berishi kutiladi, shuning uchun qisqa muddatda xotira narxi yuqoriligi va shu bilan bog'liq qurilma narxlarining oshishi davom etadi.

Apple foydalanuvchilari uchun bu degani, yangi iPhone modellari yanada kuchli AI funksiyalariga ega bo'lishi, lekin shu bilan birga, yuqori narxga ham tayyor bo'lishlari kerak. Xotira tanqisligi texnologik rivojlanishning ajralmas qismi bo'lib, bozor dinamikasini o'zgartiradi.

Manba: The Verge