Android SMS of Death xatosi: telefon chaqiriqlarini buzadi, tuzatish yo'li kutilmoqda

Android operatsion tizimida yaqinda ochilgan SMS of Death nomli xato foydalanuvchilarning telefon chaqiriq xizmatini butunlay to'xtatishi mumkin. Xavfli matn xabari telefonning ichki chaqiriq moduli bilan muomala qilganda tizim ishdan chiqadi, hatto favqulodda 911 qo'ng'iroqlari ham uzilib qoladi. Ushbu maqolada xatoning texnik asosi, xavf darajasi, Google ning tuzatish rejasi va foydalanuvchilar uchun tavsiyalar yoritiladi.

Kontekst va xatoning paydo bo'lishi

2026-yil oktabr oyida xavfsizlik tadqiqotchisi Mark Blaszczyk Android tizimida maxsus formatlangan SMS xabarini yuborish orqali telefonning chaqiriq xizmatini ishdan chiqara olishini namoyish etdi. Xabar foydalanuvchining qutisiga kelmaydi, shuning uchun hech qanday ogohlantirish ko'rinmaydi. Xato Android 12 versiyasidan boshlab mavjud bo'lib, Android 14‑17 versiyalarida ham saqlanib qolgan.

Texnik tafsilotlar

SMS of Death xatosi CVE-2026-58882 kodiga ro'yxatlangan bo'lib, Critical darajadagi xavflilikka ega. Xato quyidagicha ishlaydi:

• Hujumchi maxsus kodlangan matn xabarini yaratadi.
• Telefon bu xabarni qabul qilganda, SMS qabul qiluvchi modul (RIL – Radio Interface Layer) uni noto'g'ri pars qiladi.
• Natijada chaqiriq servisi (Telephony) ishdan chiqadi, shu bilan birga hozirgi qo'ng'iroq uzilib ketadi.
• Modul xatolikni qayta-qayta qayta ishlashga harakat qilgani sababli, telefon bir necha marta qayta yuklanishi (bootloop) yoki doimiy ishdan chiqishi mumkin.

Blaszczykning ma'lumotiga ko'ra, taxminan 20 ta bunday xabar telefonni deyarli ishlamas holatga keltiradi. Qayta tiklash uchun telefonni kompyuterga ulash, xatolik keltirgan SMS ni qo'lda o'chirish yoki to'liq fabrikaga qaytarish talab etiladi.

Google ning tuzatish ishlari

Blaszczyk 5-may kuni Google ga xabar bergan, lekin kompaniya bu muammoni xavfsizlik muammosi deb hisoblamagan. Natijada tadqiqotchi ommaga xabarni e'lon qilgan. Biroq, Googlening ichki kod yozuvlari 15-iyun kuni tuzatish ishlab chiqilganligini ko'rsatadi. Tuzaq quyidagicha ishlaydi:

• SMS qabul qilganda, tizim xatolikni aniqlaydi va xabarni qayta ishlashni to'xtatadi.
• Ushbu xabar avtomatik ravishda xotiradan o'chiriladi, shu bilan birga chaqiriq servisi ishdan chiqmaydi.

Google tuzatishini iyul oyida Android Authority manbasida e'lon qilingan xavfsizlik preview versiyalarida tarqatgan. Keyinchalik, tuzatish Android 14‑17 versiyalarining oktyabr oylik xavfsizlik yangilanishiga qo'shilgan.

Taqqoslash va boshqa platformalar

SMS of Death xatosi Android ekotizimiga xos bo'lsa-da, boshqa mobil operatsion tizimlarda ham SMS asosidagi xatolar kuzatilgan. iOS da SMS spoofing orqali foydalanuvchi ma'lumotlarini o'g'irlash holatlari bo'lgan, lekin chaqiriq servisini ishdan chiqargan xatolar kamdan-kam hollarda ro'y beradi. Androidning ochiq kodli tabiatidan kelib chiqqan holda, xatolarni tezda aniqlash va tuzatish imkoniyati ham mavjud.

Cheklovlar va ochiq savollar

Google tuzatishi mavjud bo'lsa ham, foydalanuvchilarga yetib borishi bir qator omillarga bog'liq:

• Yuklab olish tezligi: Qurilma ishlab chiqaruvchisi o'z firmware yangilanishini qachon tarqatishi.
• Qurilma yoshi: Android 12 dan keyingi versiyalarni qo'llab-quvvatlamaydigan eski telefonlar bu tuzatishni ololmaydi.
• Operator roli: Ba'zi operatorlar xabarni qayta yuborishi mumkin, bu holatda fabrikaga qaytarish ham foydasiz bo'ladi.

Shu bilan birga, quyidagi savollar hali ham ochiq:

• Google tuzatishini barcha Android qurilmalarga, shu jumladan OEM (Samsung, Xiaomi, OnePlus) tomonidan qo'shimcha modifikatsiyalangan versiyalarga ham yetkazadimi?
• Operatorlar xabarni blokirovka qilish yoki filtrlamaslikka qanday choralar ko'radi?
• Kelgusida bu turdagi xatolarni oldini olish uchun Android kod bazasida qanday arxitektura o'zgarishlari kiritilishi rejalashtirilgan?

Foydalanuvchilarga tavsiyalar

Hozirgi paytda Android foydalanuvchilari quyidagi amallarni bajarishlari tavsiya etiladi:

• Telefonni so'nggi xavfsizlik yangilanishi bilan yangilash. Sozlamalar → Sistema → Xavfsizlik → Yangilanishlarni tekshirish.
• Qurilma ishlab chiqaruvchisining OTA (over‑the‑air) yangilanishlarini muntazam tekshirish.
• Telefonni fabrika sozlamalariga qaytarishdan oldin, muhim ma'lumotlarni zahira qilish.
• Operator bilan bog'lanib, SMS filtratsiyasi yoki xavfsizlik protokollari haqida so'rash.

Agar telefon allaqachon bootloop holatiga tushgan bo'lsa, kompyuterga ulash, adb (Android Debug Bridge) orqali xatolik keltirgan SMS ni o'chirish yoki Google ning adb hujjatlari bo'yicha amallarni bajarish kerak bo'ladi.

Xulosa

SMS of Death xatosi mobil telefonlarda favqulodda qo'ng'iroqlarni uzib qo'yishi mumkinligi sababli jiddiy xavf tug'diradi. Google bu muammoni 2026-yil iyulda tuzatgan bo'lsa-da, foydalanuvchilarga yangilanishni o'z vaqtida o'rnatish, eski qurilmalardan ehtiyot bo'lish va operatorlar bilan hamkorlik qilish muhim. Xavfsizlikni mustahkamlash uchun Android ekotizimida doimiy monitoring va tezkor tuzatish jarayonlari zarur.