Android dan Linuxga o'tish: Fairphone 4 bilan SailfishOS tajribasi

Bir vaqtlar Android foydalanuvchilari uchun standart tanlov ekan, lekin oxirgi yil Google-ning Android Open Source Project (AOSP) ga qarши yo'naltirishlari bir necha texnologiya merosiy uchinchi tomonidan qiziqarli alternativalarni qidirishga sabab bo'ldi. Birinchi navbatda, Google Play Services-ning chuqur integratsiyasi, qurilma daraxtlarini yopish, AI funksiyalarining tizimga kiritilishi va iloylarni bevosita o'rnatish imkoniyatini cheklash kabi qo'llanmalar foydalanuvchilarning etiborini shaketaqtirdi.

Shuningdek, bir necha oy yoki yil davomida "minlik qog'oz bilan mingdan bir qattiq" holati yuzaga keldi: har bir o'zgartirish alohida ko'rinishda kichik, lekin birgalikda tizimni ochiq, foydalanuvchiga ega va shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilishni sinaqlashdi. Bu sababli, bir qator foydalanuvchilar AOSP-ni "yengil yo'lovchi" deb hisoblashga boshladi, shuning uchun ular mobil Linux-distributivlariga qarши qarashni boshladilar.

Mobil Linux fazasi hali ham rivojlanish bosqichida, lekin ba'zi loyihalar umid ko'rsatib turadi. Canonical tomonidan tark etilgandan so'ng ham hayotda qolgan Ubuntu Touch, postmarketOS ning doimiy rivojlanishi va Android-ilovalarni rasmiy qurilmalarda yaxshi qo'llab-quvvatlaydigan SailfishOS (Jolla tomonidan) bu yo'nalishdagi eng ko'noticeable namunalar. Yazuvchi Fairphone 4 modeli ega bo'lib, ushbu qurilma barcha uch tizimni ham qo'llab-quvvatlaydi, shuning uchun u tajribali tanlov qilishga imkoniyatga ega.

So'nggi natijada, SailfishOS tanlandi. Ushbu tizimning gestga asoslangan navigatsiyasi, ilova frameworksining go'zal tuzilishi va SSH orqali kompyuterdan bevosita murojaat qilish imkoniyati (kabel yoki WiFi orqali) unga maxsus afzallik beradi. Texnik ravishda, foydalanuvchi murojaat qilishni, tizimni sozlashni yoki ilova ishlab chiqishni oddiy buyruqlar orqali amalga oshirishi mumkin, bu Linux-foydalanuvchilari uchun qulay.

Leकिन har qanday tizimdek, SailfishOS ham kamchiliklarga ega. Qurilmada avvaldan o'rnatilgan Python va glibc versiyalaridan past foydalanish, ba'zi dasturlash vositalarini (masalan, Waydroid) ishlatishda murakkablik tug'diradi. Fairphone 4 uchun inoffitsial portda GPS ham to'g'ri ishlaymadi. Qo'shimcha, jamiyat tomonidan yaratilgan ilovalar sifati nosodir: WhatsApp mijozisi kabi ba'zi zarurati ilovalar "slop-code" (qisqartirilgan, noaniq kod) bilan tayyorlanadi, bu foydalanuvchini cheklovga duch keladi.

Ubuntu Touch ham ko'rib chiqildi, lekin u ham o'z kamchiliklariga ega. Waydroid-un ishlashi (Sailfish-da yo'q) unga afzallik beradi, lekin bildirishnomalar va klipboard sinxronizatsiyasi ishlamaydi, bu Bitwarden kabi xavfsizlik vositalaridan foydalanishni murakkab qiladi. Standart ilovalar Android va Sailfishga nisbatan past darajada, va VIVO-operatori bilan bog'liq telefon raqamlarini bloklash kabi asosiy funksiyalarni sozlashni aniqlash qiyin bo'ldi. Interfeys ustki panel va pastki menyu bilan ishlashi ham bir qator foydalanuvchilarga yoqilmadi.

Linuxga o'tishning asosiy muammosi — Android-ilovalariga toliq murojaat yo'qligi. Bu, Norvegiyada bank va davlat xizmatlariga kirish yoki Brezilyada Uber kabi xavfsizlik-kritik ilovalardan foydalanish uchun kritikal bo'ldi. Shuning uchun yazuvchi Galaxy A17 ni ichki telefon sifatida saqlab, FP4-dan WiFi hotspot orqali bog'lanib, kerakli xizmatlarni foydalanadi, keyin hotspotni yopadi. Bu usul «ikki telefon» strategiyasi deb ataladi va Linux-ga o'tish jarayonida qisman Android-ga bog'liq bo'lishni kamaytiradi.

Keyingi qadamlar: foydalanuvchi SailfishOS bilan tajribasini davom ettirib, ishlaydigan va ishlmaydigan komponentlarni jurnalga oladi, keyin toliq maqola yoki video formatida tajribasini ulushdiradi. U deydi: «Bu oson bo'lmaydi, lekin umid qilaman, qiymatli bo'ladi». Qo'shimcha, Norvegiaga qaytganda Jolla Phone 2-ni xarid qilishni o'ylaydi — bu, Sailfish-ning rasmiy qurilmada mustahkamlash va rivojlanishini talab qilgan foydalanuvchilarning standart yo'li.

Shu holatda, mobil Linux hali ham mass-marketga tayyor emas, lekin ochiq-manba, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish va foydalanuvchiga ega bo'lish prinsiplariga amal qilayotganlar uchun muhim qadamdir. AOSP-ning mustaqilligi darorasi kamayayotgan vaqtda, bu alternativalar faqat texnik oddik emas, balki raqamli huquqlar va raqamli ozodlik mavzusidagi muammolarni hal qilishga yondashuvni ham anglatadi.

Asl manba: runarcn.no