Xorijiy ilmiy darajaga ega yosh mutaxassislarga maxsus ipoteka krediti: imkoniyatlar va shartlar

O'zbekiston hukumati yangi qaror bilan xorijiy universitetlarda ilmiy daraja olgan yosh mutaxassislarga maxsus ipoteka krediti taqdim etilishini e'lon qildi. Bu tashabbus yosh ilm-fan vakillarini mamlakatda o'z uy-joylarini sotib olishga rag'batlantirish hamda ilmiy salohiyatni mustahkamlashga qaratilgan.

Kreditning asosiy xususiyatlari

• Muddati: 10 yil;
• Stavka: yillik 14% (Tijorat bankining yillik foiz stavkasi);
• Mablag‘ miqdori: uy-joy qiymatining 80% gacha, maksimal 2 150 mln so‘m (BHMning 2150 baravari);
• Yosh chegarasi: ariza topshirgan kunda 35 yoshdan oshmagan;
• Talablar: O‘zbekiston fuqarosi bo‘lish, xorijiy universitetlarda ilmiy daraja (doktorlik, magistratura) olish va bu darajani nosterifikatsiya qilish.

Kredit olish jarayoni

Kredit olish uchun Yagona Interaktiv Davlat Xizmatlari Portali (YIDXP) orqali elektron ariza topshiriladi. Ariza bilan birga quyidagilar ham taqdim etilishi shart:

• Kredit olish bo‘yicha ariza;
• Sotib olinadigan uy-joy bo‘yicha qurilish tashkiloti bilan tuzilgan shartnoma;
• Ilmiy darajani tasdiqlovchi diplom va uning nosterifikatsiya qilingan nusxasi.

Ariza qabul qilingandan so‘ng, Tijorat banki 3 ish kun ichida arizani ko‘rib chiqadi va kredit miqdori hamda shartlari bo‘yicha xulosa chiqaradi. Bankning qarori Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga taqdim etiladi.

Nima uchun bu kredit muhim?

Bu kredit yosh mutaxassislarga bir necha asosiy foyda keltiradi:

• Moliyaviy yengillik: 14% yillik stavka, bu bozor stavkalaridan ancha past;
• Uy-joyga ega bo‘lish imkoniyati: 10 yillik muddatda to‘liq qaytarish, bu yoshlar uchun uzoq muddatli moliyaviy reja tuzish imkonini beradi;
• Ilmiy salohiyatni rag‘batlantirish: Xorijiy ilmiy darajaga erishganlar o‘z bilimlarini mamlakatda qo‘llashga undaladi;
• Qayta investitsiya: Ilm-fan sohasidagi mutaxassislar o‘z bilimlarini amaliyotga tatbiq etib, iqtisodiyotga ijobiy ta'sir ko‘rsatadi.

Qanday hollarda kredit rad etilishi mumkin?

Bank quyidagi holatlarda kreditni rad etishi mumkin:

• Ariza beruvchi 35 yoshdan oshgan bo‘lsa;
• Ilmiy daraja tasdiqlanmagan yoki nosterifikatsiya qilinmagan bo‘lsa;
• Uy-joy qiymati kredit miqdoridan yuqori bo‘lsa (80% dan ortiq bo‘lmasligi sharti);
• Ariza beruvchi O‘zbekiston fuqarosi bo‘lmasa.

Kelgusidagi istiqbollar

Hukumat bu kredit dasturini yanada kengaytirish rejasini ko‘rib chiqmoqda. Masalan, ilmiy darajali mutaxassislarga soliq imtiyozlari, subsidiyalar yoki qo‘shimcha grantlar ham taqdim etilishi mumkin. Bu esa mamlakatda ilm-fan infratuzilmasini mustahkamlashga, yosh tadqiqotchilarni ushlab qolishga xizmat qiladi.

Umuman olganda, xorijiy ilmiy darajaga ega bo‘lgan yosh mutaxassislar uchun ipoteka krediti – bu nafaqat uy-joy sotib olish imkoniyati, balki O‘zbekistonda ilm-fan va innovatsiyalarni rivojlantirishga qaratilgan strategik qadamdir.