Toshkentda chiptasiz yoʻlovchilarga qarshi kurash: yangi raqamli chiptalar va ATTO tizimi

Toshkent shahar transport tizimi yangi raqamli chiptalar va ATTO (Avtomobil Transport Toʻlov) tizimi orqali yoʻlovchilarni nazorat qilishda yangi bosqichga chiqdi. 2026 yilning yanvar oyida avtobuslarda chiptasiz yurgan 11 502 ta yoʻlovchiga administrativ javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksning 144‑moddasi asosida jarimalar qoʻllanildi.

Chiptasiz yoʻlovchilarga qarshi kurashning asosiy choralari

Toshkent shahar yoʻlovchi tashishni monitoring va nazorat qilish davlat muassasasi nazoratchilari tomonidan avtobuslarda yoʻl haqini toʻlamasdan harakatlanayotgan yoʻlovchilarga qarshi kuchaytirilgan reyd tadbirlari olib borilmoqda. Jarimalar 41 200 soʻm (BHMning 1/10 qismi) miqdorda belgilangan va 14 martdan boshlab amalga oshirilgan.

Yangi QR‑chiptalar va kontaktsiz toʻlov imkoniyatlari

2025 yil 1 yanvardan boshlab poytaxt avtobuslarida naqd pulda toʻlov qilish bekor qilindi. Hozirda yoʻlkirani 10 dan ortiq naqd pulsiz usullar orqali toʻlash mumkin:

• ATTO transport va virtual kartalari;
• UzCard va Humo kontaktsiz kartalari;
• Visa, MasterCard, UnionPay xalqaro toʻlov tizimlari;
• Click, Uzum va Plum ilovalari.

Qolaversa, QR‑chiptalarni Paynet, Oson va Multipay infokiosklari, shuningdek Paynet oflayn nuqtalari orqali sotib olish mumkin. Chiptalar narxi naqd pulda 3000 soʻm, kontaktsiz toʻlovda esa 1700 soʻmni tashkil etadi.

ATTO tizimi va chiptalarning afzalliklari

QR‑chiptalar validatsiyadan oʻtib, ATTO tizimida aks ettirilishi tufayli yoʻlovchilar soni aniq hisoblanadi. Bu sistema transport operatorlariga yoʻlovchilar haqiqiy sonini kuzatish, reyslaring toʻgʻrilik darajasini oshirish va daromadni aniqlash imkonini beradi. Shuningdek, chiptalarning QR‑kodi tez va xavfsiz tekshiriladi, bu esa nazoratchilarning ishini osonlashtiradi.

Toshkent avtobuslarining yuklamasi va yangi siyosatning ta'siri

Transport vazirligi ma'lumotlariga koʻra, Toshkent avtobuslari har kuni 1,4 milliondan ortiq yoʻlovchini tashiydi. Chiptasiz yoʻlovchilarga qarshi kurashning kuchaytirilgani, yoʻlovchilarni raqamli chiptalarga oʻtkazishga undaydi va transport tizimini moliyaviy jihatdan barqarorlashtiradi.

Kelajakda nima kutilmoqda?

Toshkentdagi transport nazoratining raqamlilashtirilgan modellari boshqa shaharlarga ham namuna boʻlishi mumkin. Kelajakda chiptalarni mobil ilovalarga integratsiya qilish, avtomatik chiptalarni qayta topshirish va sun'iy intellekt yordamida yoʻlovchilarni aniqlash imkoniyatlari yaratilishi kutilmoqda.

Ushbu yangi choralar shahar transportini zamonaviy talablarga javob beruvchi, xavfsiz va qulay tizimga aylantirishga qaratilgan muhim qadam hisoblanadi.