Suv va salqin ichimliklar uchun raqamli markirovka: Oʻzbekiston va hamkor davlatlar orasidagi yangi hamkorlik

Oʻzbekiston hukumatining 11 fevraldagi qarori asosida 1 iyundan suv va salqin ichimliklarga raqamli markirovka kodlarini hamkor davlatlar bilan birgalikda tan olish joriy etiladi. Bu qadam mahsulot xavfsizligini oshirish, bozordagi sodir boʻlgan qoʻrquvlarni kamaytirish va iste'molchilarning ishonchini mustahkamlash maqsadida amalga oshiriladi.

Raqamli markirovka tizimining asosiy elementlari

Soliq qoʻmitasi hamkor davlatlarning raqamli markirovka kodlarini Oʻzbekiston hududida tan olish uchun vakolatli organ sifatida belgilangan. Ushbu organ 1 aprelga qadar kodlar boʻyicha axborot almashish talablarini belgilaydi va ularning xavfsizligini ta'minlaydi.

• Kodlarni tan olish: Barcha davlat organlari va tashkilotlar raqamli kodlarni bir xil tarzda qabul qilishi kerak.
• Elektron hisob-faktura: Qoʻmita bir oy ichida xorijiy davlatlarning kodlarini onlayn nazorat-kassa cheklarida koʻrsatish imkoniyatini yaratadi.
• Ma'lumotlarni himoya qilish: "Asl belgisi" tizimi raqamli ma'lumotlarni qabul qilish, saqlash va himoya qilish vazifasini bajaradi.

Tizimning texnik infratuzilmasi

Raqamli markirovka ma'lumotlari Oʻzbekistonda joylashgan data‑markazlarda saqlanadi va qayta ishlanadi. Xorijiy davlat organlari va boshqa tashkilotlarga bu ma'lumotlar xalqaro shartnomalar va axborot xavfsizligi talablariga rioya qilinadigan holda yuboriladi.

Markirovkalanishi lozim boʻlgan tovarlar

Suv va salqin ichimliklar uchun majburiy raqamli markirovkalash tizimi 2024‑yildan boshlab bosqichma‑bosqich joriy etiladi. Birinchi guruhdagi mahsulotlar uchun bu jarayon 2024‑yil 1 martda, metall idishdagi (alyuminiy) ichimliklar uchun esa 2024‑yil 1 avgustda amalga oshiriladi.

• 2024‑yil 1 noyabrda birinchi guruhdagi mahsulotlarning agregatlashtirish tizimi joriy etiladi.
• 2025‑yil 1 mayda ikkinchi guruhdagi mahsulotlar uchun agregatlashtirish bosqichi boshlanadi.
• 2026‑yil aprelgacha suv va ichimliklar uchun agregatlashtirish muddati uzaytirildi.

Sinov loyihalari va kelgusi rejalar

2021‑yil iyundan boshlab suv va ichimliklar uchun pilot loyihalar oʻtkazilgan. Biroq, bu loyihaning iqtisodiy samaradorligi past boʻlganligi sababli, ishlab chiqaruvchilar uni toʻxtatishni talab qildilar. Shuning uchun hukumat 2022‑yilda yangi qaror qabul qilib, suv va salqin ichimliklar uchun raqamli markirovkalash bosqichma‑bosqich joriy etishni belgiladi.

Ushbu tizim nafaqat mahsulotning haqiqiyligini tasdiqlaydi, balki bozordagi noqonuniy savdoning oldini olishga ham yordam beradi. Iste'molchilar uchun bu yangi mexanizm mahsulotni sotib olishda ishonchlilikni oshiradi, hukumat va biznes orasidagi hamkorlikni mustahkamlaydi.

Kelgusi yoʻnalishlar

Raqamli markirovka tizimini kengaytirish va barcha turdagi mahsulotlarga joriy etish uchun quyidagi yoʻnalishlar koʻzda tutiladi:

• Tizimning texnik infratuzilmasini modernizatsiya qilish.
• Xalqaro hamkorlar bilan ma'lumot almashish protokollarini yangilash.
• Iste'molchilarni yangi tizim haqida xabardor qilish va ularning savollariga javob berish.

Ushbu choralar orqali Oʻzbekiston suv va salqin ichimliklar bozorida raqamli texnologiyalarning samarali qoʻllanilishini ta'minlaydi.