Sarvamning yangi ochiq‑manba AI modellari – Hindiston texnologiyasining yangi bosqichi

Hindistonning yetakchi sun'iy intellekt laboratoriyasi Sarvam 2024-yil oktabrida chiqarilgan 2 mlrd parametrli modeldan ancha rivojlangan yangi avlod katta til modellari (LLM) bilan sahnaga chiqdi. Bu yangiliklar India AI Impact Summitda e'lon qilinib, mamlakatning xorijiy AI platformalariga bo‘lgan qaramligini kamaytirish va mahalliy tillarga moslashtirilgan yechimlar yaratish strategiyasiga mos keladi.

Yangi modellarning asosiy xususiyatlari

• 30 mlrd parametrli model – 32 000 tokenli kontekst oynasi, real‑vaqt suhbatlar uchun mo‘ljallangan.
• 105 mlrd parametrli model – 128 000 tokenli kontekst oynasi, murakkab ko‘p bosqichli mantiqiy vazifalar uchun.
• Matndan nutqqa, nutqdan matnga va hujjatlarni tahlil qiluvchi vision modellari ham paketga kiritilgan.

Modelar mixture‑of‑experts (mutaxassislar aralashmasi) arxitekturasidan foydalangan, ya'ni har bir ishlov berishda faqat parametrlarning kichik bir qismi faollashadi. Bu yondashuv hisoblash xarajatlarini sezilarli darajada kamaytiradi, shu bilan birga yuqori samaradorlikni saqlab qoladi.

Mahalliy tillarga yo‘naltirilgan trening

Sarvam yangi modellari noldan, ya'ni mavjud ochiq‑manba tizimlarga asoslanmasdan o‘qitilgan. 30 mlrd model 16 trillion (16 trilyon) token matn asosida, 105 mlrd model esa bir necha hind tillarini qamrab olgan trillionlab tokenlar bilan tayyorlangan. Bu, sun'iy intellektning mahalliy til va madaniyatga moslashuvchanligini oshiradi.

Hukumat va sanoat hamkorliklari

Modelarni yaratishda Hindiston hukumatining IndiaAI Mission dasturi tomonidan taqdim etilgan hisoblash resurslari, Yotta ma'lumot markazi va Nvidia texnik yordami ishlatilgan. Bu hamkorliklar mamlakat ichida mustaqil AI ekotizimini rivojlantirishga qaratilgan keng qamrovli tashabbusning bir qismi.

Kelajakdagi rejalashtirish va ochiq‑manba strategiyasi

Sarvam asoschilari modellarning kattaligi va samaradorligini “maqsadli” tarzda oshirishni maqsad qilgan. Ular “scaling” (kengaytirish) jarayonini ehtiyotkorlik bilan boshqarib, haqiqiy foydalanuvchi ehtiyojlariga mos keladigan vazifalarni birinchi o‘ringa qo‘yishadi.

30 mlrd va 105 mlrd modellari ochiq‑manba bo‘lishi rejalashtirilgan, ammo trening ma'lumotlari yoki kodning to‘liq versiyasi ommaga chiqariladimi, hali aniq emas.

Sarvamning kelgusi yo‘nalishlari

• Sarvam for Work – korporativ foydalanuvchilar uchun kod yozishga yo‘naltirilgan maxsus AI tizimlari.
• Samvaad – hind tillarida suhbatlashuvchi AI agent platformasi.

2023‑yilda tashkil topgan Sarvam, hozirda 40 mln dollar va undan ortiq sarmoya yig‘gan, investorlari orasida Lightspeed Venture Partners, Khosla Ventures va Peak XV Partners (avvalgi Sequoia Capital India) mavjud.

Bu yangiliklar Hindistonning AI bozorida mustaqil, samarali va mahalliy ehtiyojlarga mos yechimlar yaratish yo‘lida muhim qadam bo‘lib, global texnologik raqobatda yangi imkoniyatlar ochadi.