Amazon xodimlari AI’dan foydalanuvchi bosimi: vazifalarni o‘zgartirish
Amazon xodimlari AI ishlatish bo‘yicha bosimga duch kelib, vazifalarni sun’iy intellektga moslashtirishga majbur bo‘ladilar.

Amerika Qo'shma Shtatlarining Ichki Xavfsizlik Departamenti (DHS) yaqinda Palantir kompaniyasi bilan 1 milliard dollarlik blanket purchase agreement (BPA) imzoladi. Ushbu shartnoma Palantirning tijorat dasturiy ta'minoti litsenziyalari, texnik xizmat ko‘rsatish va joriy etish xizmatlarini butun DHS bo‘ylab taqdim etishni nazarda tutadi.
BPA orqali DHS ichidagi turli bo‘limlar – masalan, Customs and Border Protection (CBP) va Immigration and Customs Enforcement (ICE) – yangi dasturiy ta'minot sotib olishda raqobatbardosh tender jarayonini o‘tkazmasdan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri Palantirga murojaat qilishlari mumkin. Bu usul 5 yillik muddatda 1 milliard dollargacha bo‘lgan mahsulot va xizmatlar uchun amal qiladi.
Palantir platformasi katta hajmdagi ma'lumotlarni birlashtirish, tahlil qilish va vizualizatsiya qilishga mo‘ljallangan. Sun'iy intellekt (AI) algoritmlari yordamida foydalanuvchilar real vaqt rejimida ma'lumotlarni kuzatish, tendensiyalarni aniqlash va qaror qabul qilish jarayonini avtomatlashtirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Platforma quyidagi asosiy funksiyalarni taqdim etadi:
Shartnoma e'lon qilingandan so‘ng, Palantir ichida kompaniyaning immigratsiya nazorati sohasidagi roli bo‘yicha ichki bahslar kuchaydi. Xodimlar Slack kanallarida kompaniyaning ICE bilan hamkorligi haqida savollar berib, bu texnologiyaning inson huquqlariga ta'siri haqida ochiq muhokama qilishni talab qilishdi. Palantir bosh direktori Alex Karp xodimlarga video xabar yuborib, kompaniyaning bu sohadagi ishini himoya qilishga harakat qildi, lekin aniq javoblar berilmagan.
Palantirning DHS bilan hamkorligi kelgusida kompaniyaning xizmatlari US Secret Service, FEMA, TSA va CISA kabi boshqa federal agentliklarga ham kengayishi mumkin. Palantir vakillari bu platformaning fuqarolarni himoya qilishda, to‘rtinchi tuzatish (Fourth Amendment) talablari asosida nazorat va audit mexanizmlari orqali shaffoflikni oshirishga yordam berishini ta'kidlaydilar.
Biroq, tanqidchilar Palantirning kuzatuv tizimlari keng ko‘lamli nazorat tarmog‘ini yaratishi, shaxsiy hayotga xatar solishi va fuqarolik huquqlarini cheklashi mumkinligini bildiradi. ICE bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan “ImmigrationOS” va “ELITE” kabi vositalar immigratsiya jarayonlarini real vaqt rejimida kuzatish va maqsadli deportatsiya ro‘yxatlarini tuzish uchun ma'lumotlarni birlashtiradi.
Palantirning global direktorati xodimlarga yangi shartnoma bo‘yicha ishga qo‘shilish taklifini berdi. Xodimlarga “hobbit” metaforasi orqali, loyiha muvaffaqiyati uchun “mas’uliyatli hobbitlar” kerakligi aytilgan.
Umuman olganda, bu shartnoma Palantirning federal hukumat bilan hamkorligini mustahkamlash, AI va ma'lumot tahlili texnologiyalarini kengaytirish hamda ichki va tashqi tanqidlar bilan kurashish uchun yangi bosqich bo‘lib xizmat qiladi.