O‘zbekistonning birinchi milliy kosmonavti: 10‑14 kunlik qisqa muddatli parvozga tayyorgarlik

Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistonning kosmik sohadagi strategik maqsadlarini belgilash maqsadida birinchi milliy kosmonavtni qisqa muddatli, ya'ni 10‑14 kunlik parvozga tayyorlash taklifini tasdiqladi. Ushbu tashabbus mamlakatning ilm-fan salohiyatini oshirish, yoshlar orasida fan va texnologiyalarga qiziqishni kuchaytirish hamda xalqaro miqyosda O‘zbekistonning nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan.

Parvozning asosiy maqsadi va vazifalari

Qisqa muddatli parvoz – bu kosmik missiyaning birinchi bosqichi bo‘lib, kosmonavtning tayyorgarligi, hayotiy tizimlari va yerga qaytish mexanizmlari sinovdan o‘tkaziladi. Prezident ta'kidlashicha, bu bosqich nafaqat ramziy, balki ilmiy‑texnikaviy jihatdan muhim qadam hisoblanadi. Parvozning muvaffaqiyati O‘zbekistonning kosmik dasturini yanada kengaytirish, yangi loyihalar va texnologik tashabbuslarni yaratish uchun mustahkam poydevor bo‘ladi.

Xalqaro hamkorlik istiqbollari

Parvozni tashkil etishda xalqaro hamkorlik alohida e'tiborga olindi. AQSh, Yevropa, Xitoy, Hindiston, Rossiya kabi ilg‘or kosmik tashkilotlar bilan tajriba almashish, texnik yordam va treninglar o'tkazish rejalashtirilgan. Bu hamkorlik nafaqat kosmonavtni tayyorlash, balki O‘zbekiston kosmik tadqiqotlarida yangi yo‘nalishlarni ochish imkoniyatini beradi.

Parvozda amalga oshirilishi rejalashtirilgan ilmiy tadqiqotlar

• Tibbiyot va biologiya: masofaviy tashxis, mikrogravitatsiyada mahalliy dorivor ekstraktlarning samaradorligini o‘rganish.
• O‘simliklar genetikasi: qurg‘oqchilik va sho‘rlanishga chidamli navlarni sinash, yopiq agro‑biotizimlar modeli.
• Materialshunoslik: issiqlikni to‘plash va boshqarish uchun maxsus materiallar, mato va tolalarni sinovdan o‘tkazish.

Ushbu yo‘nalishlar O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, sog‘liqni saqlash va sanoat sohalarida amaliy foyda keltirishi kutilmoqda.

2028‑yilgi Samarqand kosmik kongressi

Prezident 2028‑yilda Samarqand shahrida kosmos bo‘yicha xalqaro kongress o‘tkazish rejasini ham tasdiqladi. Bu tadbirda dunyoning yetakchi kosmik agentliklari ishtirok etishi, O‘zbekistonning kosmik dasturini global platformada namoyish etishi va yangi hamkorlik imkoniyatlarini ochishi kutilmoqda.

Keyingi qadamlar

Prezident Shavkat Mirziyoyev kosmonavtni tayyorlash bo‘yicha aniq hisob‑kitoblar, amaliy takliflar va vaqt jadvalini ishlab chiqish uchun mutasaddilarga maxsus topshiriqlar berdi. Bu bosqichda O‘zbekiston ilmiy jamoalari, universitetlar, sanoat korxonalari va xalqaro hamkorlar birgalikda ishlashadi.

Yoshlar va ilm-fan ixlosmandlari uchun bu tashabbus katta imkoniyat bo‘lib, kelajak avlodning kosmik texnologiyalariga bo‘lgan qiziqishini yanada oshiradi. O‘zbekistonning kosmik kelajagi endi faqat orzular emas, balki aniq rejalashtirilgan va amalga oshirilayotgan loyiha sifatida namoyon bo‘layapti.