New Yorkda robotaksi loyihasining bekor qilinishi – Waymo uchun katta to‘siq

New York shtati gubernatori Kathy Hochul yangi robotaksi qonun loyihasini bekor qilgani e'lon qilindi. Bu qaror avtonom taksi sohasida faoliyat yuritayotgan Waymo kabi kompaniyalar uchun katta to‘siq bo‘ldi. Gubernatorning qarori shtat qonunchilari tomonidan yetarli qo‘llab‑quvvat topmagani sababli qabul qilindi.

Qonun loyihasining mohiyati

Loyiha, gubernatorning budjet taklifida ko‘tarilgan bo‘lib, Nyu‑York shahridan tashqaridagi shaharlar hududida cheklangan robotaksi xizmatlarini ruxsat etishni ko‘zlagan. Nyu‑York shahrida robotaksi ishga tushirilishi esa shahar hokimiyati va shahar kengashiga qoldirilgan. Loyiha qabul qilinsa, shtatdagi eng katta taksi bozoriga avtonom transport vositalarini kiritish imkoniyati yaralar edi.

Waymo va boshqa kompaniyalar uchun oqibatlar

Waymo, Google’ning avtonom texnologiya bo‘limi, yillar davomida Nyu‑Yorkni robotaksi bozorining “oltin koni” deb hisoblagan. 2019‑yildan beri gubernator va shtat qonunchilari bilan bir qatorda shahar rahbariyati bilan hamkorlik qilish uchun kamida 1,8 million dollar mablag‘ sarflagan. Hozirda kompaniya Nyu‑Yorkda haydovchi bilan ishlovchi test mashinalarini sinovdan o‘tkazmoqda, ammo bu ruxsatnoma 31-martda tugaydi.

Waymo vakili Ethan Teicher, gubernatorning qaroriga norozi bo‘lishini, lekin Nyu‑Yorkda xizmatni yo‘lga qo‘yish uchun shtat qonunchilari bilan hamkorlik qilishni davom ettirishini bildirdi. Ular “oshkoralik va jamoat xavfsizligini birinchi o‘ringa qo‘ygan hamkorlik yondashuvini” talab qilishadi.

Qonuniy muhit va boshqa tajribalar

Hozirgi Nyu‑York qonunlariga ko‘ra, avtonom transport vositalari faqat haydovchi (safety driver) bilan, qo‘lni rulda ushlab turadigan holda ishlashi mumkin. Bir vaqtlar politsiya eskorti ham talab qilingan, ammo bir necha yil oldin bu talab bekor qilingan.

Oldinroq boshqa kompaniyalar ham Nyu‑York bozorini ochishga harakat qilgan. 2017‑yilda Cruise kompaniyasi past Manhattan hududida sinovlar o‘tkazishni rejalashtirgan, lekin bu reja aniq sababsiz bekor qilingan. Bostonlik Optimus Ride kompaniyasi Brooklynning Navy Yard hududida maxsus yo‘llarda avtonom shuttle’larni sinovdan o‘tkazgan, Intel’ning Mobileye bo‘limi ham bir necha mashinani sinab ko‘rgan.

Nyu‑Yorkning kelajagi: qaysi yo‘nalishda?

• Qonunchilikni yumshatish: Avtonom transportni kengaytirish uchun shtat qonunchilari yanada moslashuvchan bo‘lishi kerak.
• Jamoat ishonchini oshirish: Xavfsizlik standartlari va ochiq ma'lumotlar orqali fuqarolarni ishonchga chorlaydigan strategiyalar.
• Texnologik hamkorlik: Mahalliy universitetlar, startaplar va yirik texnologik kompaniyalar o‘rtasida hamkorlikni kuchaytirish.

Avtomobilsozlik va texnologiya kompaniyalari odatda Arizona, Texas yoki Kaliforniya kabi avtonom transportga qulay qonuniy muhitga ega shtatlarni afzal ko‘radi. Nyu‑York esa dunyodagi eng katta taksi bozorlaridan biri bo‘lib, bu yerda muvaffaqiyatli robotaksi tizimi yaratish butun sanoat uchun namunaviy bo‘lishi mumkin.

Gubernator Hochulning qarori qisqa muddatda robotaksi sohasidagi investitsiyalarni sekinlashtirishi mumkin, ammo kelgusida qonunchilikni qayta ko‘rib chiqish va jamoat xavfsizligini ta’minlashga yo‘naltirilgan yangi tashabbuslar bu bozorni qayta jonlantirishi ehtimoli mavjud.