NASA Artemis II missiyasi: Oyga sayohatning muvaffaqiyatli yakuni va tinch qaytish

NASAning Artemis II missiyasi, 50 yillik oraliqdan keyin Oy orbitasiga birinchi insonli parvoz bo'lib, kosmosga qiziqish va ilm-fan rivojiga yangi sahifa ochdi. Orion kosmik kemasi, "Integrity" nomi bilan tanilgan, Tinch okeanining Kaliforniya shtatidagi San-Diego sohilida soat 17:07 da muvaffaqiyatli qo'nib, to'rtta astronavtni xavfsiz tarzda yerga qaytardi.

Missiyaning asosiy maqsadi va yo'nalishi

Artemis II missiyasi NASAning Artemis dasturining ikkinchi bosqichi bo'lib, Oyga insonlar qaytishi yo'lida muhim sinov sifatida belgilangan. Missiya davomida astronavtlar Yer atmosferasidan taxminan 252 760 mil (406 000 km) masofaga chiqib, Oyning orbitalini aylanib, bir qator ilmiy ma'lumotlarni to'pladi.

Astronavtlar tarkibi

• Reid Wiseman – komandir
• Victor Glover – uchuvchi
• Christina Koch – missiya mutaxassisi
• Jeremy Hansen – kanadalik missiya mutaxassisi

Ularning barchasi missiya davomida sog‘lom va xavfsiz holatda bo‘ldi, bu esa "green" (ya'ni, sog‘lom) deb baholandi.

Sayohat davomida erishilgan yutuqlar

Missiya davomida astronavtlar Oy yuzasining ilgari ko‘rilmagan qismlaridan foto va video tasvirlar oldi, yangi kraterlarni aniqladi va ularni nomlashda maxsus e'tibor qaratdi. Wisemanning xotirasi uchun bir krater uning o‘limi bilan bog‘liq bo‘lgan karavotini (Carroll) nomi bilan atalgan.

Shuningdek, kosmik kemalar Oy atrofida aylanayotganda to‘liq quyosh tutilishini kuzatish imkoniyatiga ega bo‘ldi – bu astronomik tadbirlar uchun noyob ma'lumotlar manbai bo‘ldi.

NASA rahbari va kelgusidagi rejalar

NASA administratori Jared Isaacman missiya muvaffaqiyatini "ideal" deb baholadi va "Amerika Oyga astronavtlarni yuborish va ularni xavfsiz qaytarish ishiga qaytdi" deb e'lon qildi. U, kelgusida Oy yuzasida doimiy bazani qurish, yangi missiyalarni amalga oshirish va kosmik tadqiqotlar doirasini kengaytirish rejalari haqida gapirdi.

Texnik tafsilotlar: SLS va Orion

Artemis II missiyasi SLS (Space Launch System) raketasi va Orion kosmik kemasining birinchi insonli parvozi bo‘ldi. SLS – bu NASA tomonidan ishlab chiqilgan eng kuchli raketa bo‘lib, og‘ir yuklarni kosmosga uzatish imkonini beradi. Orion esa kosmik kemaning insonlar uchun mo‘ljallangan modulidir, u kosmik muhitda hayotiy tizimlarni, navigatsiya va kommunikatsiya uskunalarini o‘z ichiga oladi.

Missiya davomida SLS va Orionning birgalikdagi ishlashi, kosmik muhitning qattiq sharoitlariga chidamliligi va xavfsizlik tizimlarining samaradorligini sinovdan o‘tkazdi.

Kelgusidagi missiyalar va Oydagi bazalar

Artemis II missiyasi muvaffaqiyati, NASA va xalqaro hamkorlar uchun kelgusidagi missiyalar, jumladan Artemis III (insonlarni Oyga qaytarish) va undan keyingi oy bazasini qurish rejalari uchun mustahkam poydevor yaratdi. Bu missiyalar orqali ilm-fan, resurslarni tadqiq qilish va kosmik turizm kabi sohalarda yangi imkoniyatlar ochilishi kutilmoqda.

Umuman olganda, Artemis II missiyasi kosmik tadqiqotlar tarixida muhim bosqich bo‘lib, insoniyatning kosmosga bo‘lgan intilishini yanada mustahkamladi.