HUMO National AI Hackathon’da Sun'iy Intellekt Bilan To'lov Infratuzilmasini Yuksaltirish Strategiyasi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining tashabbusi bilan tashkil etilgan National AI Hackathonda "Milliy banklararo protsessing markazi" AJ (HUMO to‘lov tizimi) o‘zining kelgusi rivojlanish strategiyasini taqdim etdi. Tadbirda davlat va xususiy sektorlarda sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarini qo‘llash, raqamlashtirish va to‘lov infratuzilmasini mustahkamlash bo‘yicha muhim natijalar ko‘rib chiqildi.

AI va raqamli hukumat konsepsiyasi

Hackathon davomida ishtirokchilarga "Raqamli hukumat" konsepsiyasi doirasida transport, bojxona, soliq, sog‘liqni saqlash, energetika, qishloq xo‘jaligi kabi sohalarda ilg‘or AI yechimlari namoyish etildi. Sun’iy intellekt bu sohalarda ma'lumotlarni tez tahlil qilish, avtomatlashtirilgan qaror qabul qilish va xizmat ko‘rsatishni yanada samarali qilishga yordam beradi.

HUMO: Milliy to‘lov tizimining texnologik mustaqilligi

2018‑yil 19‑sentabrda Prezident PQ‑3945 qarori bilan tashkil topgan HUMO, O‘zbekistonda naqdsiz hisob‑kitob infratuzilmasining asosi bo‘lib, moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash va xalqaro to‘lov tizimlariga qaramlikni kamaytirishga qaratilgan. 2025‑yilga kelib, HUMO yechimlari orqali mamlakat iqtisodiyotida taxminan 600 mln AQSh dollari tejashga erishildi.

Strategik yo‘nalishlar va xalqaro integratsiya

HUMOning asosiy maqsadi – O‘zbek so‘mini global miqyosda qulay to‘lov vositasi sifatida targ‘ib qilish. Kompaniya quyidagi imkoniyatlarni yaratadi:

• xorijda tovar va xizmatlar uchun milliy valyutada to‘lov qilish;
• mamlakat tashqarisida ham an’anaviy to‘lov vositalaridan foydalanish;
• xalqaro to‘lov tizimlariga nisbatan yanada qulay shartlar.

Alipay+ bilan integratsiya orqali HUMO 50‑dan ortiq mamlakatda o‘zbek so‘mida to‘lovlarni amalga oshirish imkonini yaratdi. Qirg‘iziston, Qozog‘iston, Gruziya bilan hamkorlik loyihalari yo‘lga qo‘yildi, kelgusida Turkiya, BAA, Hindiston, Indoneziya, Saudiya Arabistoni, Singapur va Mo‘g‘uliston kabi bozorlar ham rejalashtirilmoqda.

Yangi to‘lov texnologiyalari va AI yondashuvi

Raqamli transformatsiya doirasida HUMO quyidagi zamonaviy yechimlarni rivojlantirmoqda:

• QR‑kod orqali to‘lovlar – foydalanuvchi telefonini skanerlaydi, to‘lov avtomatik amalga oshadi;
• Raqamli moliyaviy instrumentlar – elektron hamyonlar, mobil banking;
• Sun’iy intellekt asosida fraud aniqlash – AI algoritmlari tranzaksiyalarni real vaqt rejimida tekshiradi.

Shuningdek, HUMO blokcheyn texnologiyasiga asoslangan kriptokartalar va raqamli aktivlar (steayblkoin) loyihalarini ham amalga oshiradi, bu esa an’anaviy va raqamli moliyaviy vositalarni birlashtiradi.

HUMOning O‘zbekistondagi raqamli iqtisodiyotdagi roli

National AI Hackathon’dagi ishtirok HUMOning O‘zbekiston raqamli iqtisodiyotini rivojlantirishdagi tizimli rolini tasdiqladi. HUMO nafaqat to‘lov tizimi, balki moliyaviy barqarorlikni ta’minlovchi, innovatsion texnologiyalarni qo‘llab‑quvvatlovchi, foydalanuvchilar uchun yangi to‘lov ssenariylarini yaratuvchi milliy infratuzilmaning muhim elementi hisoblanadi.

HUMOning kelgusi rejalariga AI asosidagi mijozlarga xizmat ko‘rsatish botlari, avtomatlashtirilgan kredit baholash va katta ma'lumotlar tahlili (big data) kiradi. Bu esa O‘zbekistonni raqamli transformatsiya yo‘lida mintaqaviy yetakchiga aylantirishga xizmat qiladi.