Firefox brauzerida GPU tezlatilgan video dekodlash uchun Vulkan Video qo‘llab-quvvatlashi birlashtirildi

Mozilla Firefox brauzeri yana bir muhim yangilik bilan foydalanuvchilarni hayratda qoldirdi. 2024-yil iyul oyida chiqarilishi rejalashtirilgan Firefox 153 versiyasida Vulkan Video texnologiyasiga asoslangan video dekodlash qo‘llab‑quvvatlashi birlashtirildi. Bu yangilik Linux operatsion tizimida GPU (grafik protsessor) yordamida video ko‘rishni ancha tez va samarali qiladi.

Vulkan Video nima va nega u muhim?

Vulkan – bu kross‑platforma, past darajali grafik API bo‘lib, dasturchilarga GPU resurslarini to‘g‘ridan‑to‘g‘ri boshqarish imkonini beradi. Vulkan Video esa, ushbu API ning video dekodlashga yo‘naltirilgan kengaytmasi bo‘lib, video oqimlarini GPU orqali tezda qayta ishlashga mo‘ljallangan. An’anaviy VA-API (Video Acceleration API) Linuxda keng tarqalgandir, lekin u barcha grafik drayverlari tomonidan to‘liq qo‘llab‑quvvatlanmaydi. Natijada, NVIDIA, AMD yoki ARM chipli qurilmalarda video ko‘rish sekinlashishi yoki CPUga ortiqcha yuk tushishi mumkin.

Firefoxda Vulkan Video qo‘shilishining sabablari

Firefox jamoasi uzoq yillardan beri VA-APIga tayanib, video dekodlashni GPUga yuklashga harakat qilgan. Ammo, NVIDIA‑VAAPI‑Driver kabi maxsus qatlamlar kerak bo‘lishi, va kichik ARM/embedded drayverlarining yetishmasligi foydalanuvchilarga noqulaylik tug‘dirgan. Vulkan Video esa, bir necha platformada bir xil interfeysni taqdim etadi, shuning uchun turli chipsetlar va drayverlar bilan mos keladi.

Kimlar bu yangilikdan foyda ko‘radi?

• Linux foydalanuvchilari – ayniqsa, NVIDIA, AMD yoki ARM grafik kartalari bilan ishlovchilar video ko‘rishda sezilarli darajada tezlikni his qilishadi.
• Veb‑dasturchilar – endi ular video kontentni yanada samarali tarzda taqdim etishlari mumkin, chunki brauzer avtomatik ravishda GPUdan foydalana oladi.
• Texnologiya ixlosmandlari – yangi standartlar va ochiq manba hamjamiyatining birgalikda ishlashini ko‘rishadi.

Qanday ishlaydi?

Firefoxning yangi kod bazasida Vulkan Video moduliga oid o‘zgarishlar kiritildi. NVIDIA muhandisi Tymur Boiko va Red Hat vakili Martin Stransky bu jarayonda asosiy rol o‘ynadi. Ular drayver darajasida Vulkan Video qo‘llab‑quvvatlashni yo‘lga qo‘yish, shuningdek, Firefoxning video pipeline’ini yangi API ga moslashtirish bo‘yicha kod yozdilar. Natijada, video faylni ochganda, brauzer avtomatik ravishda Vulkan Videoni tanlaydi, agar tizimda mos drayver bo‘lsa.

Kelajakda nimalar kutish mumkin?

Firefox jamoasi Vulkan Video qo‘llab‑quvvatlashini kengaytirish rejasini e’lon qildi. Kelgusi versiyalarda yanada ko‘proq kodeklar (masalan, AV1, HEVC) qo‘llab‑quvvatlanadi, shuningdek, Windows va macOS platformalarida ham bu texnologiya sinovdan o‘tkazilishi ko‘zda tutilgan. Bu esa, foydalanuvchilarga bir xil tajribani turli operatsion tizimlarda taqdim etadi.

Umuman olganda, Firefox 153 versiyasidagi Vulkan Video integratsiyasi Linux foydalanuvchilari uchun video ko‘rishning yangi bosqichini belgilaydi. GPUdan maksimal darajada foydalanish, energiya samaradorligini oshirish va video sifatini yo‘qotmasdan ko‘rish imkonini beradi. Brauzer texnologiyalarining ochiq manba hamjamiyati bu yutuqni birgalikda yaratganligi, kelajakdagi yanada innovatsion yechimlarga ishora qiladi.