Denmark EV savdosi 2024 — 97% yangi xususiy avtomobillar

Denmarkda iyul oyida xususiy avtomobil bozorida tarixiy o‘zgarish ro‘y berdi: 14 562 ta yangi mashina sotildi va ularning 97 foizi elektr avtomobillar edi. Bu raqam nafaqat mahalliy, balki Yevropadagi elektr transportga bo‘lgan talabning keskin o‘sishini ko‘rsatadi.

Yevropaning CO₂ me’yorlari va bozorni shakllantiruvchi omillar

Yevropa Ittifoqi yangi sotiladigan avtomobillarga nisbatan qat’iy CO₂ chiqindilarini cheklovchi reglamentlarni joriy etdi. 2025 yilga kelib, har bir yangi avtomobil o‘rtacha 95 g/km CO₂ chiqindisi darajasini oshirmasligi kerak. Bu talab avtomobil ishlab chiqaruvchilarini ichki yonilg‘ili mashinalardan elektrga o'tishga majbur qiladi. Natijada, Danimarkada ishlab chiqaruvchilar va dilerlar o‘z takliflarini elektr modellarga yo‘naltirishga majbur bo‘lishdi.

Raqamli statistikalar va ularning tahlili

• Jami sotuv: 14 562 xususiy avtomobil.
• Elektr avtomobillar ulushi: 97% (≈14 119 ta).
• Gibrid va benzinli mashinalar: qolgan 3% (≈443 ta).

Bu statistikalar avvalgi oylarga nisbatan 15% ga yaqin o‘sishni ko‘rsatadi. Misol uchun, iyun oyida elektr mashinalar ulushi 92% ga yaqin bo‘lgan.

Infratuzilma va energiya narxlari

Danimarka hukumatining elektr transportni qo‘llab-quvvatlash siyosati, jumladan, uyda zaryadlashga subsidiyalar va jamoat zaryadlash stansiyalarini kengaytirish, iste’molchilarning elektr mashinani tanlashiga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. Oslo va Kopenhagenga o‘xshash yirik shaharlarda zaryadlash narxi 3,12 DKK/kWh (taxminan 0,45 USD/kWh) dan 4,67 DKK/kWh (≈0,68 USD/kWh) gacha o‘zgaradi.

Ekonomik ta’sir va foydalanuvchi tajribasi

Elektr mashinalar narxi hali ham an’anaviy benzinli modellarga nisbatan yuqori, ammo operatsion xarajatlar (energi, texnik xizmat) ancha past. Danimarkada elektr energiyasi solig‘i olib tashlanganligi, xususan, uyda zaryadlashda foydalanuvchilarga qo‘shimcha tejash imkonini beradi. Bu holat, ayniqsa, 12 000 km/yil kabi o‘rtacha yillik kilometrga ega bo‘lgan haydovchilar uchun sezilarli farq yaratadi.

Kelajak prognozlari

Analitiklar, elektr transportning bozor ulushining 2025 yilga kelib 100% ga yaqinlashishini taxmin qilmoqda. Bu prognozga quyidagi omillar ta’sir qiladi:

• Yangi model va batareya texnologiyalarining takomillashuvi, masofani 500 km+ ga oshirishi.
• Hukumatning elektr avtomobillarga subsidiyalarini uzaytirishi yoki kengaytirishi.
• Yevropa Ittifoqining CO₂ me’yorlarini yanada qattiqroq qilish rejasi.

Shu bilan birga, qayta sotish bozorining rivojlanishi ham muhim rol o‘ynaydi: eski elektr mashinalarining qiymati an’anaviy ichki yonilg‘ili mashinalarga qaraganda barqaror bo‘lib, ikkinchi qo‘lda sotish bozorini ham mustahkamlaydi.

Xulosa

Danimarkadagi iyul oyi statistikasi, elektr transportning global miqyosda yetakchi bo‘lish yo‘lida bo‘lgani va siyosiy hamda texnologik omillar birgalikda bozorni qayta shakllantirayotganini ko‘rsatadi. Bu tendensiya, Yevropaning umumiy ekologik maqsadlariga erishish uchun muhim qadam bo‘lib, boshqa mamlakatlar uchun ham namuna bo‘lishi mumkin.

Asl manba: ing.dk