6cy – Tezkor va Xavfsiz Arxiv Formatining Yangi Dasturi

Texnologiya olamida fayl arxivlashning yangi bosqichi – 6cy – ochildi. Bu format Rust dasturlash tilida yozilgan bo‘lib, ma'lumotlarni blok‑blok siqish, tekshirish va shifrlashni birlashtiradi. 6cy ning asosiy maqsadi – arxiv yaratish jarayonini tezkor, ishonchli va xavfsiz qilish.

Bloklar o‘zini tavsiflaydi

Har bir 84 baytli blok sarlavhasida quyidagi ma'lumotlar saqlanadi: magic raqam, versiya, codec UUID, hajmlar va ikkita mustaqil tekshiruv summasi (CRC32 va BLAKE3). Bu shuni anglatadiki, o‘quvchi har qanday blokni alohida tahlil qila oladi, butun faylni o‘qish shart emas.

Majburiy tekshiruvlar

Blok sarlavhasiga CRC32, kontentga esa BLAKE3 tekshiruv summalari qo‘shilgan. Bu ikki qatlamli tekshiruv ma'lumotlarning buzilishini darhol aniqlaydi, xotira ajratishdan oldin xatolikni to‘xtatadi.

Codec identifikatori – o‘zgarmas UUID

Har bir siqish algoritmi (codec) 128‑bitli UUID bilan belgilangan. Qisqa raqamli identifikatorlar faqat xotiradagi optimizatsiya uchun ishlatiladi, lekin faylga yozilmaydi. Bu esa codec versiyasining o‘zgarmasligini kafolatlaydi.

Oldindan belgilangan codec‑lar

• Zstd – standart codec, yuqori siqish darajasi.
• LZ4 – tezkor siqish, kam vaqt talab qiladi.
• Brotli – veb‑kontent uchun mos.
• LZMA – eng yuqori siqish, lekin sekinroq.

Codeclar hammasi o‘z UUID bilan qayd etilgan, shuning uchun arxivni ochish uchun kerakli codeclar birinchi blokda ko‘rsatiladi. Agar birorta codec yo‘q bo‘lsa, arxiv darhol rad etiladi – “fallback” imkoniyati yo‘q.

Qayta tiklanadigan indeks

FILE INDEX blokining o‘zi arxivning oxirida yoziladi, lekin indeks yo‘q yoki buzilgan bo‘lsa ham fayl ro‘yxatini blok sarlavhalarini o‘qish orqali tiklash mumkin. Bu xususiyat katta hajmdagi arxivlarda skanerlash vaqtini qisqartiradi.

Deduplication – takroriy ma'lumotlarni bitta marta saqlash

4 MiB hajmdagi bir xil bo‘laklar bir marta yoziladi, keyingi havolalar faqat 84 baytli BlockRef orqali ko‘rsatiladi. Natijada arxiv hajmi 37 % ga kamayadi.

Shifrlash va kalit ishlab chiqish

AES‑256‑GCM blok‑darajali shifrlash, Argon2id kalit derivatsiyasi (64 MiB, 3 pass) bilan birga ishlaydi. Har bir arxivning UUID si KDF tuzilgan tuzilgan “tuzum” sifatida xizmat qiladi, shuning uchun bir xil parol har bir arxivda turli kalitga aylanadi.

Striming va tasodifiy kirish

Fayllar har doim konfiguratsiyalanuvchi bo‘laklarga (standart 4 MiB) bo‘linadi. Bu bloklar orasida ham tasodifiy o‘qish amalga oshiriladi, ya'ni katta fayllarni ham bir necha sekunda ichida ochish mumkin.

Plugin‑C ABI – kengaytirilgan codec qo‘llab‑quvvatlash

Uchinchi tomon codec plaginlari “frozen C ABI” orqali yuklanadi. Har bir plagin aniq buffer shartlari, ip xavfsizligi va alohida ajratilgan xotira bilan ishlaydi.

Grafik interfeys va qo‘shimcha imkoniyatlar

6cy‑ning desktop ilovasi Tauri + React asosida qurilgan bo‘lib, quyidagi funksiyalarni taklif etadi:

• To‘liq qorong‘u rejim (dark mode).
• Oxirgi 10 ta ishlatilgan arxivni tezkor tanlov.
• Klaviatura orqali panel o‘zgartirish (Alt+1‑9) va paketlash (Ctrl+Enter).
• UUID, arxiv yo‘li va BLAKE3 hashni bir bosish bilan clipboardga nusxalash.
• Log fayllarini .txt formatida eksport qilish.

Bu funksiyalar foydalanuvchi tajribasini soddalashtiradi va arxivni boshqarishni yanada qulay qiladi.

Benchmark natijalari

AMD Ryzen 9 6900HX platformasida 10 GiB sintez faylni 3 marta sinab, 6cy 2.66 x tezroq arxivlaydi va hajmini 37 % ga kamaytiradi. 7‑zip ning LZMA2 dekoderi 5.46 x tezroq bo‘lsa-da, 6cy Rust‑da yozilganligi sababli xavfsizlik va kengaytirilish imkoniyatlari yuqori.

Yangi versiyada liblzma FFI backend qo‘shilishi rejalashtirilgan, bu esa LZMA dekoderining tezligini oshirishi mumkin.

Qanday boshlash mumkin?

GitHub dagi sixcy repozitoriyasini klonlab, cargo build --release buyrug‘ini bajarish kifoya. Keyin 6cy pack va 6cy unpack buyruqlari yordamida arxiv yaratish, ochish, ro‘yxatga olish va tiklash mumkin.

6cy – zamonaviy arxiv formatini izlayotgan dasturchilar, sysadminlar va ma'lumotlar xavfsizligi mutaxassislari uchun ajoyib tanlov. Tezkor siqish, mustahkam tekshiruv, AES‑256‑GCM shifrlash va blok‑darajali indeks tiklash imkoniyatlari uni kelajakda keng qo‘llaniladigan standartga aylantirishi mumkin.